Chọn giữa máy đếm hạt cầm tay và cảm biến hạt cố định không phải là chọn thiết bị tốt hơn, mà là chọn đúng mô hình giám sát. PMS Lasair III (cầm tay, lưu lượng cao, phân loại & điều tra tại chỗ) và PMS Airnet II (cảm biến từ xa, giám sát liên tục 24/7 qua mạng FMS) bổ trợ cho nhau trong cùng một phòng sạch. Bài viết phân tích khi nào dùng cái nào — và vì sao nhiều fab dùng cả hai.
Nội dung chính
Hai mô hình giám sát hạt tiểu phân phòng sạch
Trong kiểm soát nhiễm bẩn phòng sạch, có hai cách bố trí máy đếm hạt. Thứ nhất là đo di động (portable/spot check): kỹ thuật viên mang một máy đếm hạt lưu lượng cao đi tới từng vị trí để phân loại phòng sạch theo ISO 14644-1 hoặc điều tra sự cố. Thứ hai là giám sát cố định (remote/continuous): lắp các cảm biến nhỏ tại các điểm trọng yếu, nối mạng về phần mềm FMS để đo liên tục 24/7 và cảnh báo theo thời gian thực.
Máy đếm hạt PMS Lasair III đại diện cho nhóm cầm tay, còn PMS Airnet II đại diện cho nhóm cảm biến cố định. Cả hai đều hiệu chuẩn theo ISO 21501-4 nhưng phục vụ hai bài toán vận hành khác nhau.
Bảng so sánh PMS Lasair III vs Airnet II
| Tiêu chí | PMS Lasair III (cầm tay) | PMS Airnet II (cố định) |
|---|---|---|
| Kiểu sử dụng | Di động, đo tại chỗ | Lắp cố định, giám sát liên tục |
| Dải đo (ví dụ 350L / 301-4) | 0,3 – 25,0 µm (6 kênh) | 0,3 / 0,5 / 1,0 / 5,0 µm (4 kênh) |
| Độ nhạy nhỏ nhất (model nhạy nhất) | 0,1 µm (Lasair III 110) | 0,2 µm (Airnet II 201-4) |
| Lưu lượng lấy mẫu | 50 LPM (350L) tới 100 LPM (5100) | 0,1 CFM (2,8 LPM) |
| Cấp nguồn & kết nối | Pin/nguồn, màn hình cảm ứng, in nhiệt/USB | PoE (nguồn qua Ethernet), Modbus/TCP |
| Phần mềm | Đứng độc lập; tùy chọn xuất dữ liệu | Facility Net / Pharmaceutical Net / FacilityPro |
| Vỏ máy | Polycarbonate (PC) bền, dễ vệ sinh | Polycarbonate (PC) kháng hóa chất |
| Bài toán chính | Phân loại ISO 14644-1, điều tra sự cố | Giám sát 24/7, cảnh báo realtime |
Số liệu Lasair III 350L và Airnet II 301-4 lấy từ trang sản phẩm Woo (dựng theo datasheet PMS). Mỗi họ còn nhiều model khác nhau về dải đo và lưu lượng.
Khi nào chọn máy đếm hạt cầm tay Lasair III?
Chọn cầm tay khi công việc đòi hỏi di chuyển và lưu lượng lớn:
• Phân loại phòng sạch (classification) theo ISO 14644-1: cần lấy nhiều lít khí mỗi điểm; lưu lượng 50–100 LPM của Lasair III 350L rút ngắn thời gian mỗi chu trình.
• Điều tra sự cố (troubleshooting): khi một khu vực báo vượt ngưỡng, kỹ thuật viên mang máy tới truy vết nguồn phát hạt.
• Kiểm tra HEPA/khảo sát định kỳ ở nhiều vị trí khác nhau.
Ưu điểm là dải đo rộng (tới 25 µm), độ nhạy có thể tới 0,1 µm với model 110, và tính cơ động. Hạn chế: không giám sát liên tục — chỉ chụp ảnh môi trường tại thời điểm đo.
Khi nào chọn cảm biến hạt cố định Airnet II?
Chọn cố định khi cần dữ liệu liên tục và bằng chứng tuân thủ:
• Giám sát 24/7 tại điểm trọng yếu (dưới HEPA, cạnh dây chuyền, điểm chiết rót vô trùng).
• Cảnh báo thời gian thực khi vượt ngưỡng để can thiệp ngay, thay vì phát hiện muộn.
• Hồ sơ dữ liệu liên tục cho EU GMP Annex 1 và audit.
PMS Airnet II 301-4 dùng nguồn PoE nên chỉ cần một dây Ethernet cho cả nguồn lẫn dữ liệu, vỏ polycarbonate kháng hóa chất phù hợp lau chùi thường xuyên, và tích hợp trực tiếp vào phần mềm FMS như FacilityPro. Nhược điểm: lưu lượng nhỏ hơn (2,8 LPM) và cố định tại chỗ, không dùng để đi phân loại nhiều vị trí.
Mô hình kết hợp: cầm tay + cố định
Trên thực tế, nhiều nhà máy bán dẫn và dược phẩm dùng cả hai. Airnet II giám sát liên tục các điểm cố định và kích hoạt cảnh báo; khi có cảnh báo, đội vận hành dùng Lasair III cầm tay để khoanh vùng và truy nguồn hạt. Đây là chiến lược phòng thủ theo lớp: cảm biến cố định phát hiện — máy cầm tay điều tra — phần mềm FMS ghi nhận và báo cáo.
Tiêu chuẩn và hiệu chuẩn tại Việt Nam
Cả Lasair III và Airnet II đều hiệu chuẩn theo ISO 21501-4 (hiệu suất đếm) và hỗ trợ phân loại ISO 14644-1. Với môi trường GMP, dữ liệu tích hợp 21 CFR Part 11 qua phần mềm PMS đáp ứng yêu cầu toàn vẹn dữ liệu. Techmaster là đối tác hiệu chuẩn ISO/IEC 17025 tại Việt Nam, giúp rút ngắn thời gian và chi phí so với gửi máy ra nước ngoài.
Cần tư vấn nên dùng cầm tay, cố định hay kết hợp cho phòng sạch của bạn? Liên hệ Techmaster để được khảo sát và báo giá.
Câu hỏi thường gặp
Lasair III và Airnet II khác nhau cơ bản ở điểm gì?
Lasair III là máy đếm hạt cầm tay lưu lượng cao (50–100 LPM) để phân loại và điều tra tại chỗ; Airnet II là cảm biến cố định lưu lượng 2,8 LPM để giám sát liên tục 24/7 qua mạng FMS.
Có thể chỉ dùng cảm biến cố định Airnet II thôi không?
Được cho giám sát liên tục, nhưng khi phân loại phòng sạch nhiều vị trí hoặc điều tra sự cố, máy cầm tay lưu lượng cao như Lasair III vẫn cần thiết.
Airnet II đo được hạt nhỏ tới đâu?
Tùy model: Airnet II 201-4 đo từ 0,2 µm; các model 301-4/310-4 từ 0,3 µm; 501-4/510-4 từ 0,5 µm.
Cả hai có hiệu chuẩn được tại Việt Nam không?
Có. Techmaster cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn ISO/IEC 17025 cho máy đếm hạt PMS ngay trong nước.
