Một bo mạch mẫu chết ngay lần cấp nguồn đầu tiên vì ai đó xoay nhầm núm điện áp, hay một tụ lọc đầu vào phồng lên vì dòng khởi động kéo dài hơn dự tính: phần lớn sự cố kiểu này lẽ ra đã được chặn nếu bộ nguồn DC được đặt bảo vệ đúng và đã được kiểm chứng. Thử bảo vệ quá áp và quá dòng là việc xác nhận ba điều: ngưỡng tác động có đúng với giá trị đặt không, bảo vệ cắt sau bao lâu, và trạng thái sau khi cắt có an toàn cho tải hay không. Bài này đi qua cách các nguồn DC Keysight thực hiện OVP và OCP, những con số nhà sản xuất công bố, và cách tự đo lại bằng máy hiện sóng.

Vì sao cần thử bảo vệ quá áp và quá dòng trước khi cấp nguồn cho mẫu
Bảo vệ quá áp (OVP, over-voltage protection) và bảo vệ quá dòng (OCP, over-current protection) là lớp an toàn cuối cùng giữa bộ nguồn và linh kiện đắt tiền. Nhưng chúng chỉ hữu ích khi người dùng hiểu ba chi tiết thường bị bỏ qua: OVP đo điện áp ở đâu, OCP bắt đầu tính giờ từ lúc nào, và “thời gian phản ứng” trong datasheet được định nghĩa từ mốc nào tới mốc nào. Sai một trong ba, bảo vệ hoặc tác động oan làm gián đoạn phép thử, hoặc tác động quá muộn so với khả năng chịu đựng của tải.
Về tiêu chuẩn, IEC 61204 (nguồn điện áp thấp, đầu ra DC, đặc tính hiệu năng) có mục riêng cho bảo vệ quá áp đầu ra (3.17), bảo vệ quá dòng đầu ra (3.18) và hai phụ lục quy chuẩn về đặc tính OVP (Phụ lục B) và OCP (Phụ lục C). IEC 62368-1:2018 quy định các phép thử điều kiện vận hành bất thường ở Phụ lục B, trong đó có B.3.5 về tải tối đa tại đầu ra. Với thiết bị điện tử đang phát triển, các yêu cầu này là lý do để kiểm chứng bảo vệ bằng phép đo thay vì tin vào giá trị đặt trên màn hình.
OVP, OCP và giới hạn dòng CC: ba cơ chế khác nhau
Ghi chú ứng dụng 5992-3386EN của Keysight phân biệt rõ: chế độ dòng không đổi (CC) là điều chỉnh, nguồn vẫn chạy ở dòng đặt; còn OCP là bảo vệ, khi tác động thì chốt đầu ra ở trạng thái tắt và phải xoá bảo vệ mới bật lại. OVP cũng là bảo vệ chốt. Trên N6700 và E36300, OVP là mạch phần cứng luôn bật; trên E36200 người dùng có thể tắt OVP, khác biệt cần biết khi viết thủ tục kiểm tra chung cho nhiều dòng máy.
Cách cắt cũng khác nhau. Ghi chú ứng dụng 5989-9395EN mô tả kiểu crowbar: một thyristor (SCR) ngắn mạch đầu ra khi quá áp, được dùng trên dòng E36001 và U8000. Hướng dẫn sử dụng E36300 và E36200 lại mô tả OVP đưa điện áp ra về 0 chứ không ngắn mạch; tài liệu N6700 không nhắc tới crowbar. Điểm chung: khi nguồn nối với ắc-quy hoặc nguồn ngoài, dòng có thể chảy ngược vào bộ nguồn lúc bảo vệ tác động, nên các tài liệu đều khuyên mắc một diode nối tiếp ở đầu ra.
Ngưỡng OVP: đặt bao nhiêu và đo ở đâu
Chi tiết quan trọng nhất về ngưỡng OVP: trên N6700, E36300 và E36200, mạch OVP đo điện áp tại cọc đầu ra (+/−), không phải tại đầu sense. Khi dùng cảm biến từ xa bốn dây, bộ nguồn nâng điện áp tại cọc để bù sụt áp trên dây tải, nên mạch OVP thấy điện áp cao hơn điện áp tại tải. Giá trị OVP phải cộng thêm sụt áp dây dẫn, nếu không bảo vệ sẽ tác động oan. Ngoại lệ là mô-đun SMU N678xA: OVP đo tại đầu sense, kèm một mạch OVP dự phòng tại cọc tác động khi điện áp cọc vượt giá trị đặt hơn 1,5 V; tuỳ chọn J01 cũng đưa điểm đo về đầu sense và thêm OVP bám theo điện áp đặt.
Ghi chú 5989-9395EN khuyên đặt OVP cao hơn điện áp ra ít nhất 4% hoặc tối thiểu 2 V để tránh tác động oan do cảm biến từ xa hay phóng tĩnh điện. Sai số của chính ngưỡng cũng phải tính vào: theo hướng dẫn thông số N6700 (bản 13, 03/2026), OVP của N6752A có sai số ±(0,25% + 0,25 V), tối đa 55 V; N6754A là 0,25% + 0,3 V, tối đa 66 V; SMU N6781A chính xác hơn nhiều, 0,05% + 20 mV. Datasheet E36300 ghi sai số OVP 0,20% + 0,1 V và 0,20% + 0,4 V cho các kênh khác nhau; E36200 là 0,2% + 0,4 V. Với một tải chịu tối đa 5,5 V, ngưỡng OVP 5,2 V trên kênh có sai số 0,4 V là không đủ biên.

Ngưỡng OCP và độ trễ: tách thời gian vào CC khỏi thời gian trễ
Ngưỡng OCP trên các nguồn Keysight không phải một giá trị riêng: khi bật OCP, đầu ra tắt lúc dòng chạm giới hạn dòng đặt và nguồn chuyển từ CV sang CC. Vì thế sai số ngưỡng OCP đi theo sai số lập trình dòng của kênh đó. Phần cần hiểu kỹ là độ trễ:
- N6700C/N6705C cho đặt trễ OCP 0–0,255 s; E36300 và E36200 cho 0–3.600 s.
- Thời điểm bắt đầu tính trễ chọn được: mỗi lần chuyển sang CC (
CURR:PROT:DEL:STAR CCTR) hoặc chỉ sau khi thay đổi cài đặt điện áp, dòng hay trạng thái đầu ra (SCH). - Ví dụ trong hướng dẫn N6705C: với trễ 100 ms, một lần vào CC kéo dài 80 ms không làm tắt đầu ra; vào CC lâu hơn 100 ms thì tắt.
Hướng dẫn N6700C nói rõ thời gian tác động thực tế bằng thời gian để bit trạng thái CC được đặt cộng với độ trễ đã lập trình. Quá dòng nhẹ có thể mất vài chục mili giây mới vào CC, quá dòng lớn chỉ vài trăm micro giây hoặc ít hơn, và Keysight khuyên xác định độ trễ phù hợp bằng thực nghiệm. Độ trễ tồn tại vì nguồn có thể vào CC thoáng qua khi bật, khi đổi cài đặt hay khi nối tải điện dung; đặt trễ quá ngắn thì OCP tác động oan mỗi lần nạp tụ đầu vào.

Đo thời gian phản ứng bảo vệ bằng máy hiện sóng
Keysight định nghĩa thời gian phản ứng bảo vệ từ lúc xảy ra quá áp tới lúc bắt đầu tắt đầu ra, không phải tới lúc điện áp về 0. Các con số công bố cho thấy thang thời gian rất khác nhau giữa các dòng máy:
- N6752A/N6754A, N6762A: OVP 50 µs; SMU N6781A: dưới 30 µs, có thể đặt trễ OVP 30–272 µs để bỏ qua xung thoáng qua.
- Khung N6700C/N6705C: ngõ inhibit 5 µs, lỗi trên các kênh ghép dưới 10 µs.
- E36300 và E36200: OVP và OCP đều dưới 5 ms, tính tới lúc đầu ra bắt đầu giảm.
Quy trình đo gợi ý, dựng theo đúng định nghĩa trên:
- Đầu dò điện áp đặt tại cọc đầu ra, nơi OVP đo trên phần lớn model; kênh thứ hai đo dòng bằng đầu dò dòng.
- Thử OVP: nâng điện áp đặt vượt ngưỡng hoặc đưa điện áp ngoài qua điện trở hạn dòng; kích (trigger) theo sườn điện áp tại mức OVP.
- Thử OCP: bước tải điện tử từ dưới lên trên giới hạn dòng; kích theo sườn dòng tại mức giới hạn, đo riêng đoạn tới khi vào CC và đoạn trễ.
- Đo từ điểm vượt ngưỡng tới điểm đầu ra bắt đầu sụp; lặp nhiều lần để thấy độ phân tán.
- Xoá bảo vệ bằng
OUTP:PROT:CLEsau khi đã loại bỏ nguyên nhân; nếu dùngOUTP:PROT:COUP ON, kiểm tra luôn việc mọi kênh cùng tắt.
Chọn đầu dò dòng theo thang thời gian: N2820A có băng thông DC–3 MHz và dòng tối đa 5 A, đủ cho sự kiện cỡ chục micro giây trên mô-đun N6700; đầu dò Hall 100 kHz như 1146B (đã ngừng sản xuất) chỉ hợp với sự kiện cỡ mili giây trên E36300/E36200. Ghi chú 5952-4190EN về thử nguồn cũng gợi ý dùng tải điện tử ở chế độ CC để thử đáp ứng điện áp khi OVP tắt và chế độ CR để đo dòng ngắn mạch. Với kiến trúc nhiều kênh và cách ghép lỗi, inhibit trong hệ ATE, xem thêm bài nguồn DC lập trình đa kênh N6700.

Chọn thiết bị Keysight cho thử nghiệm bảo vệ nguồn
- Máy phân tích nguồn DC Keysight N6705C: khung bốn khe, OVP 30–50 µs tuỳ mô-đun, trễ OCP 0–0,255 s, ghép lỗi giữa các kênh dưới 10 µs, watchdog 1–3.600 s. Hợp với phòng R&D cần tái hiện chính xác chuỗi sự kiện bảo vệ.
- Bộ nguồn DC ba đầu ra Keysight E36312A: OVP, OCP, OTP tích hợp, thời gian tác động dưới 5 ms, trễ OCP tới 3.600 s, chuyển cảm biến 2/4 dây bằng rơ-le trong. Phù hợp bàn thử phát triển và giảng dạy.
- Bộ nguồn DC tự động đổi dải Keysight E36233A: ba lớp bảo vệ dòng (CC, OCP có trễ, OCP cắt ngay), OVP có thể tắt khi cần, sai số OVP 0,2% + 0,4 V.
- Máy hiện sóng Keysight MSOX3104G: 1 GHz, 5 GSa/s, 4 kênh analog và 16 kênh số, hỗ trợ đầu dò dòng N2820A/N2821A, N7026A, 1147B. Kênh số tiện để ghi đồng thời tín hiệu fault-out và inhibit.
Kết luận
Thử bảo vệ quá áp và quá dòng không dừng ở việc nhập một con số vào menu. Ngưỡng OVP phải tính cả sụt áp dây vì mạch đo đặt tại cọc ra, ngưỡng OCP gắn với giới hạn dòng và độ trễ cần chọn theo dòng nạp thực tế của tải, còn thời gian phản ứng bảo vệ chỉ có nghĩa khi đo đúng từ mốc vượt ngưỡng tới mốc bắt đầu tắt.
Phép đo này chỉ đáng tin khi cả bộ nguồn, máy hiện sóng và đầu dò còn trong giới hạn chính xác công bố. Techmaster Electronics cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn bộ nguồn DC, máy hiện sóng và đầu dò theo ISO/IEC 17025, cùng tư vấn cấu hình thử nghiệm nguồn cho phòng R&D và dây chuyền. Liên hệ hotline 0908 173 345.






