facebook

Phương pháp nguồn lạnh đo hệ số tạp âm trên VNA: hiệu chỉnh trở kháng nguồn và sai số

Cùng một LNA, đo bằng nguồn tạp âm nối thẳng thì ra một con số, đưa lên trạm đo wafer qua cáp và đầu dò hoặc vào hệ ATE có ma trận chuyển mạch thì ra con số khác, kèm gợn theo tần số. Thứ thay đổi là trở kháng mà DUT “nhìn” thấy từ hệ đo. Phương pháp nguồn lạnh trên máy phân tích mạng vector (VNA) xử lý đúng chỗ này: đo công suất tạp âm với kết cuối ở nhiệt độ phòng, lấy độ lợi từ tham số S đã hiệu chuẩn vector, và khi cần thì hiệu chỉnh luôn ảnh hưởng của trở kháng nguồn.

Keysight N5245B PNA-X: 10 MHz tới 50 GHz, hai hoặc bốn cổng, tới ba nguồn; đo tham số X phi tuyến với ứng dụng S94514B.
Keysight N5245B tới 50 GHz: Option 029 có bộ thu tạp âm thấp từ 10 MHz và tuner trở kháng tích hợp ở cổng 1.

Phương pháp nguồn lạnh là gì và khác Y-factor ở đâu

Hệ số tạp âm F là SNR đầu vào chia SNR đầu ra, NF = 10·log(F), với giả định DUT được nối với kết cuối 50 ohm hoàn hảo, điều không hệ đo thực nào có được. Phương pháp Y-factor dùng nguồn tạp âm có diode bật tắt và hai phép đo công suất để suy ra độ lợi vô hướng và NF; nguyên lý này cùng công thức Friis đã có trong bài đo noise figure trong chuỗi thu RF.

Phương pháp nguồn lạnh (còn gọi là đo tạp âm trực tiếp) chỉ dùng một trạng thái: kết cuối “lạnh” ở nhiệt độ phòng tại đầu vào DUT, đo một lần công suất tạp âm ở đầu ra. Biết chính xác độ lợi DUT thì trừ được phần tạp âm đầu vào đã khuếch đại, phần còn lại do DUT sinh ra. Theo AN 57-1, cái giá là phải biết độ lợi, băng thông tạp âm của hệ, và đo công suất chính xác tuyệt đối. VNA có độ lợi chính xác bằng hiệu chỉnh sai số vector hai cổng, quét thuận và nghịch để có đủ bốn tham số S. Lợi ích đi kèm: tham số S, nén độ lợi và hệ số tạp âm trên VNA đo trên cùng một lần đấu nối.

Phương pháp nguồn lạnh so với Y-factor: chuỗi đo, số trạng thái và nơi mismatch đi vào
Ví dụ của Keysight: Y-factor khoảng 0,5–0,75 dB, PNA-X có hiệu chỉnh nguồn khoảng 0,2 dB với cùng một LNA.

Vì sao Y-factor sai số khi nguồn tạp âm không nối thẳng vào DUT

Ghi chú 5990-5800EN chỉ ra bốn giả định của Y-factor: nguồn tạp âm phối hợp 50 ohm tốt; phối hợp không đổi giữa trạng thái nóng và lạnh; NF bộ thu không đổi dù nguồn tạp âm và DUT trình hai trở kháng khác nhau; độ lợi vô hướng gần độ lợi khả dụng. Khi có cáp, chuyển mạch, đồ gá hay đầu dò ở giữa, suy hao bù được bằng bảng ENR, còn source match xấu đi thì không.

Trở kháng nguồn lệch 50 ohm sinh hai loại sai số. Mismatch là tạp âm phản xạ qua lại giữa nguồn và đầu vào DUT, tạo gợn theo tần số. Sai số do tham số tạp âm khó thấy hơn: một phần tạp âm của DUT đi ngược ra cổng vào, phản xạ ở nguồn rồi quay lại, làm NF đổi theo trở kháng nguồn. Trong ví dụ Monte-Carlo của Keysight cho LNA độ lợi 15 dB, NF 3 dB, nguồn 346C 14 dB ENR, độ không đảm bảo của Y-factor khoảng 0,5 dB khi nối thẳng và khoảng 0,75 dB qua ma trận chuyển mạch, so với khoảng 0,2 dB của PNA-X; cấu hình wafer có ma trận chuyển mạch là 1,1 dB so với 0,3 dB. Gợn thường bị che khi quét ít điểm (NFA mặc định 11 điểm).

Hiệu chuẩn bộ thu tạp âm thấp trên PNA-X

Nguồn lạnh cũng cần biết NF và độ lợi của bộ thu trong máy, nhưng nguồn tạp âm hoặc power meter chỉ dùng khi hiệu chuẩn, nên độ không đảm bảo ENR chỉ đi vào một lần. Với bộ thu tạp âm thấp (Option 029), hiệu chuẩn vector gồm ba bước:

  1. Nối nguồn tạp âm vào cổng 2, đo công suất và phối hợp của nguồn ở trạng thái nóng và lạnh.
  2. Nối thru: đo chênh lệch giữa ba nấc độ lợi của bộ thu, load match và gamma của tuner.
  3. Dùng ECal hoặc bộ chuẩn cơ khí lấy hệ số sai số tham số S, đồng thời đo tạp âm bộ thu ở nhiều trở kháng nguồn để biết tham số tạp âm của chính bộ thu.

Nguồn tạp âm không bắt buộc: bộ thu Option 029 có thể hiệu chuẩn bằng power meter, còn bộ thu chuẩn luôn dùng power meter cộng phép đo băng thông tạp âm hiệu dụng. Help PNA liệt kê 346C (khuyên dùng, ENR tới 26,5 GHz), 346A/346B tới 18 GHz và U1831C tới 26,5 GHz. Khi đo on-wafer, hiệu chuẩn một cổng tại adapter rồi dùng thuật toán nhúng dời mặt phẳng hiệu chuẩn tạp âm tới đầu dò.

Hiệu chỉnh trở kháng nguồn: từ NF 50 ohm tới Fmin, Γopt và Rn

Hiệu chỉnh vector loại được mismatch, nhưng muốn loại sai số do tham số tạp âm thì phải biết tham số tạp âm của DUT. Đó là ý tưởng của hiệu chỉnh trở kháng nguồn: máy cố ý đưa vào DUT ít nhất bốn trở kháng đã biết ở mỗi tần số, đo công suất tạp âm ở mỗi trạng thái rồi giải phương trình:

F = Fmin + 4Rn·|Γopt − Γs|² / (Z0·|1 + Γopt|²·(1 − |Γs|²))

Bốn ẩn số là Fmin, biên độ và pha của Γopt, và Rn (cho biết NF xấu đi nhanh thế nào khi Γs rời Γopt). Mỗi trạng thái là một lượt quét, nên đo bộ khuếch đại cần sáu lượt (bốn trạng thái cộng hai lượt tham số S); ECal N4690 cho chọn tới bảy trạng thái.

Bộ chỉnh trở kháng là ECal dòng N4690 dành riêng làm tuner, hoặc tuner tích hợp trên N5244B/N5245B/N5247B có Option 029. ECal phù hợp linh kiện phối hợp danh định, gamma-opt dưới 0,3; transistor chưa phối hợp cần tuner cơ Maury Microwave qua S93027B, tới gamma-opt dưới 0,9. Không có tuner thì dùng hiệu chuẩn vô hướng: vẫn là nguồn lạnh nhưng giả định nguồn đúng 50 ohm, nhanh hơn khoảng bốn lần khi có trung bình tạp âm, đổi lại gợn lớn hơn. Trên wafer, NF và tham số S lấy được trên một lần đặt đầu dò, tránh đặt đầu dò lặp lại có thể làm hỏng linh kiện.

Bảng nguồn sai số khi đo hệ số tạp âm trên VNA và cách chọn Y-factor hay nguồn lạnh
Trung bình tạp âm 10–20 lần khi hiệu chuẩn bộ thu tạp âm thấp, 50–100 lần với bộ thu chuẩn.

Bẫy sai số khi đo hệ số tạp âm trên VNA

  • Nhiễu ngoài: DUT hở trên PCB bắt sóng di động, WLAN, hiện thành gai không lặp lại; nhiễu liên tục có thể làm nén bộ thu, khi đó phải đo trong phòng chắn.
  • Độ lợi DUT thấp: trung bình tạp âm 10–20 lần khi hiệu chuẩn bộ thu tạp âm thấp, 50–100 lần với bộ thu chuẩn; thiếu trung bình lúc hiệu chuẩn thì không bù lại được về sau.
  • Suy hao sau DUT: giữ suy hao giữa đầu ra DUT và cổng 2 nhỏ nhất có thể.
  • Nhiệt độ: đo chính xác nhiệt độ tại đầu vào DUT và đầu nối nguồn tạp âm; hệ trôi nhiệt thì hiệu chuẩn lại.
  • Công suất và nén: công suất ra DUT thấp hơn điểm nén 15–20 dB, tại bộ thu B từ khoảng −20 dBm tới dưới +10 dBm; quá tải thì hạ nấc độ lợi bộ thu.
  • Dưới 1 GHz: trên máy có mở rộng xuống 900 Hz, nên dùng hiệu chuẩn vô hướng với suy hao 3–6 dB cuối cáp cổng 1, hoặc đặt ECal sát đầu vào DUT.
Máy phân tích mạng PNA-X Keysight N5242B
Keysight N5242B tới 26,5 GHz: Option 029 thêm bộ thu tạp âm thấp và chuyển mạch để dùng ECal ngoài làm tuner.

Chọn thiết bị Keysight cho phép đo nguồn lạnh

Trên PNA-X dòng B, Option 029 là phần cứng (bộ thu tạp âm thấp ba nấc độ lợi, có bộ lọc chống trộn hài), S93029B là phần mềm đo NF có hiệu chỉnh vector; thiếu phần mềm thì phần cứng không dùng được.

Không có Option 029, S93029B dùng bộ thu chuẩn và cần tiền khuếch đại, bộ lọc ngoài nếu độ lợi cộng NF của DUT dưới 30 dB tới 20 GHz, dưới 40 dB tới 50 GHz.

Kết luận

Phương pháp nguồn lạnh chuyển bài toán từ hai trạng thái của nguồn tạp âm sang một trạng thái cộng độ lợi đo bằng tham số S. Thêm hiệu chỉnh trở kháng nguồn, PNA-X loại được cả mismatch lẫn sai số do tham số tạp âm, hai đóng góp lớn nhất của Y-factor trong đồ gá, trên wafer và trong ATE. Phần còn lại thuộc về người đo: trung bình đủ khi hiệu chuẩn, nhập đúng nhiệt độ, che chắn DUT.

Kết quả chỉ tin được khi VNA, ECal, power meter và nguồn tạp âm còn hạn hiệu chuẩn. Techmaster Electronics cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn thiết bị RF theo ISO/IEC 17025 và tư vấn cấu hình PNA-X cho đo hệ số tạp âm on-wafer và trong dây chuyền. Liên hệ hotline 0908 173 345.

Biên soạn bởi Khanh Nguyen — Marketing Manager, Techmaster Electronics JSC.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Liên hệ Techmaster
Liên hệ chúng tôi
support techmaster