Trên tròng một chiếc kính bảo hộ có một dãy ký tự trông như mã vạch lỗi: 3M Z87+ U6 X D3 D4. Dãy đó không phải trang trí. Nó là bản khai năng lực của sản phẩm, và mỗi ký tự tương ứng với một phép thử cụ thể mà sản phẩm đã vượt qua.
Biết đọc dãy này có ba lợi ích ngay: viết được yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ thầu bằng đúng ngôn ngữ tiêu chuẩn, kiểm được hàng nhận về mà không cần thiết bị, và không đòi những thứ không tồn tại — lỗi tốn kém nhất trong hồ sơ mua sắm bảo hộ.
Đọc dãy ký hiệu ANSI/ISEA Z87.1-2020
| Ký hiệu | Nghĩa | Hỏi cái gì |
|---|---|---|
3M |
Ký hiệu nhà sản xuất | Nhà sản xuất là ai |
Z87 |
Đạt ANSI/ISEA Z87.1-2020 | Có đạt chuẩn không |
+ |
Chống va đập (impact-rated) | Chịu được mảnh văng tốc độ cao không |
U6 |
Thang chống UV — mức cao nhất của Z87.1-2020 | Chắn tia cực tím tới đâu |
X |
Đạt phép thử chống đọng sương tuỳ chọn | Có chống mờ được chứng nhận không |
D3 |
Chống văng bắn, giọt chất lỏng | Chắn được hoá chất bắn không |
D4 |
Chống bụi | Chắn được bụi không |
Z94.3 + logo CSA |
Đạt và được CSA chứng nhận theo CSA Z94.3-2020 | Có chứng nhận bên thứ ba không |
Hai ký hiệu đáng nói riêng.
Dấu + là ranh giới giữa “kính bảo hộ” và “kính chống va đập”. Nó không phải mặc định — theo Z87.1-2020, một sản phẩm có thể đạt Z87 mà không có dấu cộng. Nếu vị trí làm việc có mài, cắt, đục hay gia công kim loại thì dấu cộng là mục bắt buộc trong yêu cầu kỹ thuật, không phải mục “nên có”.
Chữ X là tuỳ chọn. Đây là điểm nhiều hồ sơ hiểu sai. Chống đọng sương không nằm trong bộ chỉ tiêu bắt buộc của Z87.1-2020; nó là phép thử tuỳ chọn mà nhà sản xuất có thể chọn làm hoặc không. Nghĩa là một chiếc kính hoàn toàn đạt chuẩn vẫn có thể mờ trong 10 giây — và vẫn hợp lệ về mặt tiêu chuẩn. Muốn có chống mờ được chứng nhận thì phải viết chữ X vào yêu cầu kỹ thuật.
Ba mã trong bài và bộ ký hiệu của chúng
Theo tài liệu kỹ thuật bản châu Á – Thái Bình Dương, tròng polycarbonate trong của dòng GoggleGear 3000 mang bộ ký hiệu 3M Z87+ U6 X D3 D4 Z94.3 kèm logo CSA, với bảng truyền quang:
| Loại tròng | Ánh sáng nhìn thấy 380–780 nm | Chặn UVA/UVB/UVC 200–380 nm | Chặn ánh sáng xanh |
|---|---|---|---|
| Polycarbonate, Scotchgard | 89,7 % | 99,9 % | 20,1 % |
| Polycarbonate, anti-fog | 90,0 % | 99,9 % | 19,8 % |
| Acetate, anti-fog | 88,3 % | 99,9 % | 13,5 % |
Cả ba đều có độ truyền quang trên 85 %, và 3M mô tả là dùng cho ứng dụng trong nhà nói chung nơi cần chống va đập. Kính bảo hộ 3M GG3301A-SGAF thuộc hàng đầu bảng — tròng Scotchgard, truyền 89,7 % ánh sáng nhìn thấy.
Con số 99,9 % ở cột UV không phải đặc tính của lớp phủ mà là đặc tính của vật liệu polycarbonate: tài liệu 3M ghi tròng polycarbonate hấp thụ 99,9 % tia UVA, UVB và UVC trong dải 200–380 nm. Nghĩa là chọn tròng polycarbonate là đã có chống UV, không cần trả thêm cho tính năng đó.
Hệ EN: chuẩn châu Âu đã đổi, và đổi khá lớn
Nếu hồ sơ của bạn viết theo hệ châu Âu, có một thay đổi quan trọng cần cập nhật: dòng GoggleGear 3000 bán tại châu Âu được 3M công bố theo EN ISO 16321-1:2022, không phải EN 166:2001. Bộ ký hiệu vì thế khác hẳn hệ ANSI:
| Ký hiệu EN ISO 16321 | Nghĩa |
|---|---|
UL1,2 |
Lọc tia UV kèm nhận biết đèn tín hiệu; truyền quang 100 % > τv,A ≥ 74,4 % |
1 |
Hiệu năng quang học nâng cao (đeo được lâu) |
CT |
Va đập tốc độ cao mức C — 45 m/s — ở nhiệt độ khắc nghiệt |
DT |
Va đập tốc độ cao mức D — 80 m/s — ở nhiệt độ khắc nghiệt |
HM |
Va đập khối lượng lớn |
CH |
Chống hoá chất |
K |
Chống hư hại bề mặt do hạt mịn |
N |
Chống đọng sương |
3 / 4 / 6 |
Giọt chất lỏng / hạt bụi lớn / tia chất lỏng |
Ba điểm dùng được ngay từ bảng này:
- Hệ EN phân biệt hai mức va đập, hệ ANSI chỉ có một dấu cộng.
CTlà 45 m/s,DTlà 80 m/s. Nếu cần độ chính xác trong yêu cầu kỹ thuật, hệ EN nói được nhiều hơn. - Mã
6— chống tia chất lỏng — không có tương đương trong bộ D của ANSI. Đây là mức cao hơn3(giọt): chịu được dòng chất lỏng phun tới, không chỉ giọt bắn. - Mã
CHcó danh mục hoá chất thử cụ thể, nêu ngay trong tài liệu 3M: axit sulfuric 96 % ở nồng độ 30 ± 2 dạng dung dịch nước; natri hydroxit 99 % ở nồng độ 10 ± 1 dạng dung dịch nước; p-xylene, butan-1-ol và n-heptane độ tinh khiết 99 % ở dạng nguyên chất. Đây là bảng dùng được để đối chiếu với danh mục hoá chất thật của nhà máy hoá chất công nghiệp hoặc dầu khí hoá dầu.
Bẫy lớn nhất: đừng trộn hai hệ ký hiệu
Các mã có chữ A — tức bản dành cho thị trường châu Á – Thái Bình Dương như Kính bảo hộ 3M GG3001A-AF — được 3M công bố theo ANSI/ISEA Z87.1-2020 và CSA Z94.3-2020. Các mã không có chữ A bán tại châu Âu được công bố theo EN ISO 16321-1:2022, do Certottica SCRL (Notified Body số 2008) thử nghiệm điển hình và mang dấu CE theo Quy định (EU) 2016/425.
Hai bộ chứng nhận này không thay thế nhau và không suy ra được nhau. Viết “GG3301A-SGAF đạt EN ISO 16321 với mã CH” vào hồ sơ là viết một điều mà tài liệu 3M cho mã đó không nói. Ngược lại cũng vậy.
Còn một lớp lệch nữa ngay trong cùng hệ ANSI: bản tài liệu Bắc Mỹ và bản châu Á – Thái Bình Dương của cùng dòng GoggleGear 3000 ghi khác nhau ở ô ký hiệu của tròng anti-fog — bản Bắc Mỹ không có chữ X. Kết luận thực hành: căn cứ cuối cùng là dãy ký tự in trên chính sản phẩm nhận về, đối chiếu với tài liệu của đúng vùng và đúng mã.
Không có mã nào cho “hàn”
Một lưu ý để không viết sai yêu cầu: không ký hiệu nào trong hai hệ trên cấp cho goggle trong suốt khả năng chắn bức xạ hồ quang hàn. Tài liệu kỹ thuật dòng Fahrenheit của 3M viết thẳng rằng các sản phẩm này không phù hợp cho hàn. Nếu hồ sơ đang gộp kính 3M Fahrenheit 40654 hay bất kỳ goggle trong suốt nào vào hạng mục bảo vệ mắt khi hàn thì đó là yêu cầu sai bản chất — việc hàn cần kính lọc có cấp số.
Cách áp bộ ký hiệu này vào mua hàng thực tế nằm ở bài Kính bảo hộ GoggleGear chính hãng: đọc mã, soi nhãn, hồ sơ COC, còn cách chọn theo mối nguy tại chỗ ở bài Nhà máy nào bắt buộc dùng goggle kín thay cho kính gọng. Bản đối chiếu ANSI và EN 166 cho dòng kính gọng ở Kính bảo hộ 3M đạt chuẩn gì? Giải mã ANSI Z87.1 và EN 166.
Câu hỏi thường gặp
D3 và D4 trên kính bảo hộ nghĩa là gì?
Theo bảng giải thích nhãn trong tài liệu kỹ thuật của 3M, D3 là phân loại chống văng bắn và giọt chất lỏng, D4 là phân loại chống bụi, cả hai theo tiêu chuẩn ANSI/ISEA Z87.1-2020. Một sản phẩm mang cả D3 và D4 phù hợp cho vị trí vừa có chất lỏng bắn vừa có bụi.
Dấu cộng sau Z87 có ý nghĩa gì?
Dấu cộng cho biết sản phẩm là kính chống va đập theo ANSI/ISEA Z87.1-2020. Đây không phải mặc định — một sản phẩm có thể đạt Z87 mà không mang dấu cộng. Với vị trí có mài, cắt, đục hoặc gia công kim loại thì dấu cộng phải nằm trong yêu cầu kỹ thuật bắt buộc.
U6 trên tròng kính bảo hộ là gì?
U6 là thang chống tia cực tím theo ANSI/ISEA Z87.1-2020, và theo tài liệu 3M thì U6 là mức cao nhất của tiêu chuẩn này. Ở dòng GoggleGear 3000, khả năng chống UV đến từ chính vật liệu tròng: tài liệu ghi tròng polycarbonate hấp thụ 99,9 phần trăm tia UVA, UVB và UVC trong dải 200 đến 380 nm.
Kính đạt ANSI Z87.1 có đồng nghĩa đạt EN ISO 16321 không?
Không. Đây là hai hệ chứng nhận riêng biệt và không suy ra được nhau. Các mã GoggleGear 3000 có chữ A dành cho thị trường châu Á – Thái Bình Dương được 3M công bố theo ANSI/ISEA Z87.1-2020 và CSA Z94.3-2020; các mã bán tại châu Âu được công bố theo EN ISO 16321-1:2022 với bộ ký hiệu hoàn toàn khác. Khi làm hồ sơ phải trích đúng hệ chứng nhận ứng với mã đang mua.
