Cáp thép không gỉ 8 mm là mặt hàng dễ bị thay thế nhất trong cả hệ dây an toàn ngang. Nhìn bằng mắt, một cuộn cáp 7×7 inox công nghiệp mua ở chợ vật tư và một cuộn cáp 3M gần như giống hệt nhau. Khác biệt nằm ở chỗ không nhìn thấy: sợi cáp đó đã được thử cùng đúng bộ đầu ép. Đúng bộ tăng đơ và đúng con trượt của hệ hay chưa. Brochure hệ RoofSafe của 3M nói thẳng về rủi ro này khi khuyến cáo dùng thiết bị đã thử nghiệm cùng hệ cáp. Vì nhiều thiết bị không được thử nghiệm chung với hệ chống rơi bằng cáp.
Lớp 1 — Đọc cấu trúc mã của cáp và con trượt
3M dùng mã số bảy chữ số cho toàn bộ nhóm hệ dây ngang 8 mm, và các mã cùng chức năng nằm gần nhau. Bảng đối chiếu để kiểm ngay trên đơn hàng:
| Nhóm | Mã | Nội dung |
|---|---|---|
| Cáp theo cuộn | 7240143 · 7240144 · 7240145 · 7240218 | Cáp 8 mm 7×7 thép không gỉ 316, khác nhau chiều dài cuộn |
| Cáp theo mét (mã hệ thống) | 7240211 (7×7) · 7240212 (1×19) | Mã dùng trong Technical Data Sheet và bản vẽ thiết kế |
| Con trượt | 7234020 (UniGrab) · 7241420 · 7241421 | Ba con trượt khác họ, không thay thế nhau |
| Đầu ép và nối | 7234011 · 7234012 · 7234246 | Toggle, joiner, toggle có vai chặn bi |
| Tăng đơ | 7240166 (0,8 kN) · 7240109 (5 kN) | Hai mức căng hệ khác nhau |
| Hấp thụ năng lượng | 7241422 · 7241426 · 7241427 | Chọn theo độ bền neo đầu hệ, không chọn theo giá |
| Chỉ thị và chặn | 7241432 (chặn đầu) · 7241577 (chỉ thị trượt) | Hai chi tiết an toàn hay bị cắt khỏi báo giá |
| Nhãn hệ | 7241435 | Bắt buộc theo Technical Data Sheet |
Hai dấu hiệu đáng nghi ngay từ khâu báo giá:
- Báo giá chỉ có cáp và con trượt. Không có đầu ép, không có tăng đơ, không có nhãn hệ. Đó không phải một hệ, đó là hai món vật tư.
- Con trượt được chào “tương đương”. Bảng tương thích của 3M cho thấy con trượt UniGrab dùng được với giá đỡ trung gian, ống 45°, ống 90°, bộ hấp thụ năng lượng và bộ tăng đơ, nhưng không dùng được với nhóm phụ kiện evolution™. Ngay trong chính danh mục của 3M đã có chuyện không lắp lẫn được, nên “tương đương” từ nguồn ngoài là một khái niệm không có cơ sở.
Lớp 2 — Soi nhãn: EN 795 Type C, số lô và nhãn hệ
Với nhóm hàng này có ba chỗ mang thông tin nhận dạng, và bạn nên kiểm cả ba.
Nhãn trên bao bì cuộn cáp
Phải khớp mã đặt hàng, và phải có số lô. Guide specification của 3M cho hệ RoofSafe yêu cầu nhà thầu nộp Product Certificate ghi số lô của từng linh kiện dùng trong hệ — nghĩa là số lô không phải thông tin tuỳ chọn, nó là dữ liệu bắt buộc trong hồ sơ nghiệm thu.
Ghi trên chính linh kiện
Guide specification mô tả con trượt tháo rời được của hệ RoofSafe là thép đúc hoá bền tiết pha theo ASTM A747/A747M, đánh bóng điện hoá và được đánh số; đầu nối neo đầu hệ là thép không gỉ 316, đánh bóng điện hoá và đánh số lô. Một con trượt không có số là một dấu hiệu cần hỏi lại trước khi nhận hàng.
Nhãn hệ sau khi lắp
Đây là thứ mà chỉ hệ lắp đúng quy trình mới có. Nhãn hệ mã 7241435 là tấm nhôm 5005 anod hoá, in lụa nung nhiệt độ thấp, kích thước 215 × 90 mm, in tám ngôn ngữ. Technical Data Sheet ghi hai điều bắt buộc: phải gắn ở vị trí dễ thấy gần đầu hệ, và do người lắp điền thông tin thiết yếu cho người dùng. Một hệ mới nghiệm thu mà không có nhãn này là một hệ chưa hoàn tất.
Chuẩn ghi trên tài liệu
Theo brochure của 3M, hệ RoofSafe Anchor and Cable phù hợp EN 795:2012, CEN/TS 16415, OSHA và các chuẩn AUS/NZ, và đã được thử theo cả hai loại Type A và Type C của EN 795:2012. Với dòng Uni 8, tài liệu ghi đã thử theo EN 795 class C. Nếu bên bán không dẫn được chuẩn nào cho hệ họ chào, đó là câu trả lời rồi.
Lớp 3 — Bộ hồ sơ COC khi nhập lô
Với hàng 3M, chứng từ đi kèm lô là COC — Certificate of Conformance, tức giấy chứng nhận hợp chuẩn do 3M phát hành cho lô hàng. Đây là điểm rất hay bị viết sai trong hồ sơ mua sắm tại Việt Nam: nhiều bộ phận mua hàng quen yêu cầu chứng từ theo mẫu của các hãng thiết bị khác và đưa nhầm tên loại giấy tờ vào hợp đồng, dẫn tới việc chứng từ không bao giờ về được vì loại giấy đó không tồn tại trong hệ thống 3M.
Bộ hồ sơ nên yêu cầu gồm:
- COC của lô, khớp số lô và ngày sản xuất in trên bao bì.
- Technical Data Sheet của đúng mã cáp và đúng mã con trượt, có bảng thông số và lực kéo đứt tối thiểu.
- Tài liệu chứng nhận EN 795:2012 thể hiện loại Type A hoặc Type C tương ứng với cấu hình hệ.
- Hướng dẫn sử dụng kèm sản phẩm — tài liệu bắt buộc, không phải phụ kiện.
Nguyên tắc đối chiếu quan trọng nhất: số lô và ngày sản xuất trên COC phải khớp với bao bì thực nhận. COC của một lô khác là chứng từ không dùng được, dù trông đầy đủ chữ ký và dấu.
Với hệ lắp cố định, guide specification còn liệt kê những tài liệu bên lắp phải nộp: bản vẽ thi công thể hiện bố trí hệ so với kết cấu đỡ, chứng chỉ còn hiệu lực của người lắp do hãng cấp, hồ sơ năng lực kỹ sư thiết kế uỷ quyền có ký và đóng dấu, sổ tay hệ thống gồm quy trình bảo trì và danh mục phụ tùng, bản vẽ hoàn công, và bảo hành — mức tối thiểu 10 năm cho chống ăn mòn và sản phẩm.
Một chứng từ nữa mà luật Việt Nam bắt buộc
Thiết bị cá nhân móc vào tuyến — dây đai toàn thân, dây chống sốc, dây cứu sinh tự co, carabiner — thuộc phạm vi QCVN 23:2014/BLĐTBXH. Mục 3.2 buộc hàng nhập khẩu phải chứng nhận hợp quy theo Phương thức 7, tức thử nghiệm và đánh giá theo lô, và trước khi lưu thông phải gắn dấu hợp quy và ghi nhãn theo quy định.
Chú ý sự khác biệt: COC là chứng từ của hãng cho lô hàng; chứng nhận hợp quy là thủ tục bắt buộc theo pháp luật Việt Nam. Hai thứ này không thay thế nhau, và hồ sơ an toàn lao động đầy đủ cần cả hai. Riêng đoạn cáp ngang thì mục 1.1.3.3 của QCVN 23 loại trừ khỏi phạm vi, nên đừng yêu cầu dấu hợp quy cho chính cuộn cáp — yêu cầu đó sẽ không bao giờ được đáp ứng vì nó không đúng luật.
Kiểm tra khi mở thùng
- Mã trên nhãn khớp mã trên đơn hàng. Bốn mã cuộn cáp chỉ khác chiều dài nên nhầm mã rất dễ, và khó phát hiện sau khi đã cắt.
- Số lô trên bao bì khớp số lô trên COC. Bước không được bỏ.
- Bao bì gốc còn nguyên, chưa mở — guide specification yêu cầu giao và lưu kho trong bao bì bảo vệ gốc, tránh bẩn, hư hỏng cơ học và ẩm.
- Cáp không có sợi đứt, gấp khúc hay gỉ điểm ở phần nhìn thấy được.
- Con trượt có số nhận dạng và cơ cấu khoá hoạt động trơn.
- Có hướng dẫn sử dụng trong thùng — thiếu là thiếu một phần của sản phẩm.
Các mã Techmaster đang phân phối: 3M 7240143 cuộn 25 m, 3M DBI-SALA 7240144 cuộn 50 m, 3M DBI-SALA 7240145, 3M DBI-SALA 7240218 cuộn 250 m, và con trượt 3M DBI-SALA 7234020.
Vì sao nên mua qua nhà phân phối uỷ quyền:
- Hàng có COC theo lô (Certificate of Conformance — giấy chứng nhận hợp chuẩn do 3M phát hành) phục vụ hồ sơ an toàn lao động và nghiệm thu công trình.
- Tra cứu được đúng Technical Data Sheet cho đúng mã, thay vì bảng thông số chép lại từ model cùng họ.
- Ghép đúng bộ linh kiện tương thích ngay từ khâu báo giá, tránh mua con trượt sai họ.
Cách chọn chiều dài cuộn ở bài chọn cuộn cáp dây an toàn ngang 8 mm; phần chuẩn áp dụng ở bài EN 795 Class C, ANSI Z359.6 và QCVN 23. Xem nhóm hàng tại trang dây cứu sinh, và cách phân biệt hàng thật nói chung ở bài phân biệt 3M chính hãng và hàng giả.
Câu hỏi thường gặp
Chứng từ đi kèm lô hàng 3M là loại gì?
Là COC, tức Certificate of Conformance — giấy chứng nhận hợp chuẩn do 3M phát hành cho lô hàng. Khi nhận, phải đối chiếu số lô và ngày sản xuất trên COC với bao bì thực nhận; COC của lô khác không có giá trị cho lô đang nhập.
3M cấp chứng từ gì cho hàng bảo hộ?
Với dòng PPE, 3M cấp COC (Certificate of Conformance). Techmaster cung cấp COC theo lô hàng khi khách yêu cầu. Riêng phần thiết bị chống rơi ngã cá nhân nhập khẩu còn phải có chứng nhận hợp quy theo Phương thức 7 và dấu hợp quy theo QCVN 23:2014, đây là thủ tục pháp lý riêng, không thay thế cho COC.
Mua cáp 8 mm trôi nổi thay cho cáp 3M có rủi ro gì?
Rủi ro kỹ thuật là sợi cáp chưa từng được thử cùng đúng bộ đầu ép, bộ tăng đơ và con trượt của hệ, nên không có cơ sở nào bảo đảm mối ép giữ được ở tải thiết kế. Ngoài ra thiếu chứng nhận và COC nên không hợp lệ hồ sơ an toàn và nghiệm thu công trình.
Trên linh kiện hệ dây ngang có in số nhận dạng không?
Có. Theo guide specification của 3M cho hệ RoofSafe, con trượt tháo rời được làm bằng thép đúc hoá bền tiết pha ASTM A747, đánh bóng điện hoá và được đánh số; đầu nối neo đầu hệ bằng thép không gỉ 316, đánh bóng điện hoá và đánh số lô. Ngoài ra hệ sau khi lắp phải có nhãn hệ mã 7241435 gắn ở vị trí dễ thấy gần đầu hệ, do người lắp điền thông tin.
