Một bộ khuếch đại công suất GaN được thiết kế để chạy xung radar có thể nóng lên tới hỏng nếu đo tham số S ở chế độ sóng liên tục (CW) với cùng mức phân cực và công suất. Đo trên wafer còn khó hơn vì die không có tản nhiệt. Mặt khác, đặc tính của transistor khi phát xung khác khi chạy CW: điểm phân cực có thể dịch trong lúc có xung, và hiệu ứng tự nóng cùng bẫy hạt tải làm số liệu CW không đại diện cho điều kiện làm việc thật. Đo tham số S chế độ xung giải quyết cả hai vấn đề, nhưng đổi lại phải chọn đúng phương pháp tách sóng, đặt cổng thu đúng vị trí và chấp nhận một cái giá về dải động. Bài viết dựa trên ghi chú ứng dụng AN 1408-12 và AN 1408-21 của Keysight cùng các tài liệu cấu hình PNA/ENA hiện hành.

Vì sao khuếch đại GaN cần đo tham số S chế độ xung
AN 1408-12 nêu hai lý do chính. Thứ nhất, nhiều bộ khuếch đại công suất cao không được thiết kế để chịu mức tiêu tán khi chạy CW, và linh kiện trên wafer thường không có đủ tản nhiệt; đo bằng xung giữ được mức công suất thử như thực tế mà không gây hỏng do nhiệt. Thứ hai, linh kiện có thể đáp ứng khác nhau giữa kích thích CW và kích thích xung: điểm phân cực thay đổi trong xung, có overshoot, ringing hoặc droop. Ghi chú này còn đưa ví dụ độ lợi của một bộ khuếch đại công suất cao giảm dần qua sáu xung liên tiếp vì linh kiện nóng dần.
Với khuếch đại GaN, tài liệu của Keysight và Maury về đo IV xung cho biết phân cực xung với độ rộng đủ ngắn và chu kỳ nhiệm vụ đủ thấp giúp loại bỏ ảnh hưởng của tự nóng và bẫy hạt tải, đưa linh kiện về điều kiện gần đẳng nhiệt. Vì phân cực xung làm thay đổi tham số S, phép đo phải làm ở đúng điều kiện ứng dụng. Cơ chế bẫy trong HEMT GaN được phân tích riêng trong bài hiệu ứng bẫy trong HEMT GaN.
RF xung, phân cực xung và chu kỳ nhiệm vụ
AN 1408-21 phân biệt hai chế độ. Ở chế độ RF xung, tín hiệu RF được điều chế xung còn phân cực DC luôn bật, thường gặp với khuếch đại trong máy thu. Ở chế độ phân cực xung, chính nguồn DC được đóng ngắt, ví dụ khuếch đại trong máy phát radar; chế độ này không cần bộ điều chế RF nhưng vẫn cần bộ phát xung để đóng ngắt phân cực và đồng bộ máy đo. Khi đo trên wafer, kết hợp cả RF xung và phân cực xung là cấu hình phổ biến. Đại lượng chi phối mọi thứ phía sau là chu kỳ nhiệm vụ: tỉ số giữa độ rộng xung (PW) và chu kỳ lặp xung (PRI). Chu kỳ 1,0 tương đương CW, chu kỳ 0,1 nghĩa là xung chỉ bật một phần mười thời gian.

Hai cách tách sóng trên VNA đo xung
Một VNA đo xung có hai cách thu tín hiệu, và lựa chọn phụ thuộc vào việc phổ của xung có lọt qua băng thông bộ thu hay không.
Tách sóng băng rộng (đồng bộ): dùng khi phần lớn năng lượng phổ của xung lọt qua băng thông IF. Máy đồng bộ với chuỗi xung và chỉ lấy mẫu khi xung đang bật. Ưu điểm lớn: dải động không giảm khi chu kỳ nhiệm vụ thấp, phép đo chỉ chậm hơn. Nhược điểm: băng thông IF rộng nên nền tạp âm cao hơn, và có giới hạn độ rộng xung nhỏ nhất. Trên PNA-X dùng DSP thế hệ 5 (ADC 100 MSa/s, IFBW tối đa 15 MHz), mỗi điểm cần 10 mẫu, tức khoảng 100 ns; đó cũng là độ rộng xung nhỏ nhất cho point-in-pulse băng rộng.
Tách sóng băng hẹp (không đồng bộ): dùng khi phần lớn phổ xung nằm ngoài băng thông bộ thu. Bộ lọc IF chỉ giữ vạch phổ trung tâm, máy không cần đồng bộ với xung, và về nguyên lý không có giới hạn dưới về độ rộng xung. Trên PNA-X, Keysight dùng hai kỹ thuật để bù lại: spectral nulling đặt các điểm không của bộ lọc IF số trùng các vạch phổ không mong muốn để dùng được IFBW rộng hơn, và software gating thay phần tín hiệu ngoài cổng (còn tạp và rò qua công tắc) bằng giá trị 0 lý tưởng để tăng độ nhạy.
Ba kiểu đo trong xung
- Average pulse: không gate bộ thu, kết quả là trung bình trên cả xung.
- Point-in-pulse: chỉ lấy dữ liệu trong một cửa sổ (độ rộng cổng cộng độ trễ) bên trong xung, ví dụ vùng phẳng sau khi quá độ đã tắt.
- Pulse profile: biên độ và pha theo thời gian bên trong xung ở một tần số cố định, dùng để thấy droop hoặc dao động trong xung.
Dải động khi đo xung: cái giá 20·log(chu kỳ nhiệm vụ)
Với tách sóng băng hẹp, dải động khi đo xung giảm một lượng 20·log(chu kỳ nhiệm vụ) dB, hiện tượng AN 1408-12 gọi là “pulse desensitization”. Chu kỳ 10 % mất 20 dB, chu kỳ 1 % mất 40 dB, chu kỳ 0,1 % mất 60 dB. Lưu ý chu kỳ dùng trong công thức là chu kỳ của cả hệ thống, đã tính cả cổng thu: nếu cổng chỉ mở 1/5 độ rộng xung thì chu kỳ hiệu dụng giảm thêm 5 lần. Dù vậy, AN 1408-12 cho thấy ở chu kỳ từ 1 % tới 100 %, tách sóng băng hẹp thường vẫn cho dải động tốt hơn băng rộng.
Cách lấy lại dải động là giảm IFBW (vết đo bớt nhiễu nhưng đo chậm hơn) hoặc lấy trung bình. AN 1408-21 đưa một ví dụ ở chu kỳ 0,001 %: phần cứng IF của PNA-X (bộ khuếch đại, cổng thu, bộ lọc thạch anh 30 kHz ở 10,7 MHz) cải thiện khoảng 20 dB so với thế hệ PNA trước, software gating thêm khoảng 20 dB, tổng dải động đạt khoảng 60 dB với xung 50 ns. Đây là ví dụ minh hoạ trong ghi chú ứng dụng, không phải chỉ tiêu bảo đảm.
Chọn phương pháp theo độ rộng xung
Khi bật “Autoselect pulse detection method”, PNA-X chọn băng rộng cho point-in-pulse nếu độ rộng xung từ 267 ns trở lên và cho pulse profile nếu từ 1,6 µs trở lên; các trường hợp khác dùng băng hẹp. AN 1408-21 cũng cảnh báo độ rộng xung nhỏ nhất thực tế cho băng rộng còn phụ thuộc thời gian lên/xuống của xung và độ khớp giữa xung với cửa sổ lấy mẫu: chỉ một mẫu rơi ra ngoài xung là sai số tăng rõ.

Cổng thu, độ rộng xung và các tuỳ chọn trên PNA-X, PNA, ENA
Tên tuỳ chọn hiện hành theo cấu hình PNA 5992-1465 (01/2026): phần cứng Option 021 là bộ điều chế xung cho nguồn 1, Option 022 cho nguồn 2 (cần máy có nguồn thứ hai). Phần mềm S93025B (cơ bản) điều khiển bốn bộ phát xung nội, tách sóng băng rộng, point-in-pulse tới 200 ns và pulse profile phân giải 50 ns. S93026B (nâng cao) thêm tách sóng băng hẹp, point-in-pulse tới 20 ns và pulse profile phân giải 10 ns. Các tên cũ như Option 008 và S93025A/S93026A không còn dùng cho dòng B. Đo xung một chiều cần Option 021 cộng S93025B hoặc S93026B; đo hai chiều cần thêm Option 022.
- N5245B PNA-X (tới 50 GHz): IFBW 1 Hz tới 15 MHz (mức 7/10/15 MHz cần DSP thế hệ 5 và firmware A.09.42 trở lên); cổng thu và bộ điều chế nguồn có độ rộng xung nhỏ nhất 20 ns; tỉ số tắt/bật của bộ điều chế −64 dB dưới 3,2 GHz và −80 dB từ 3,2 tới 50 GHz; chu kỳ xung 20 ns tới 70 s.
- N5222B PNA (tới 26,5 GHz): hỗ trợ cùng bộ Option 021/022 và S93025B/S93026B, kể cả tách sóng băng hẹp; IFBW tới 15 MHz; xung nhỏ nhất 20 ns cho bộ điều chế và cổng thu.
- E5080B ENA: có bộ điều chế xung nội (Option 021/022) và phần mềm S96025B: tách sóng băng rộng, point-in-pulse tới 200 ns, pulse profile phân giải 40 ns; bộ điều chế nội tạo xung hẹp nhất 1 µs (theo cấu hình ENA 5992-3842, 06/2026). Cấu hình ENA không có tuỳ chọn tách sóng băng hẹp.
Thiết lập, đồng bộ và hiệu chuẩn khi đo xung
Quy trình point-in-pulse băng rộng trên PNA-X theo AN 1408-21 gồm ba bước: đặt độ rộng, độ trễ, chu kỳ cho bộ phát xung và chuyển chế độ cân bằng mức nguồn từ “Internal” sang “Open loop”; trong tab Pulse Trigger chọn nguồn kích (nội hoặc ngoài qua PULSE SYNC IN) và đánh dấu đồng bộ bộ thu với bộ phát xung Pulse0; cuối cùng chọn IFBW, vì độ rộng của Pulse0 do IFBW quyết định. Phải chuyển sang “Open loop” vì bộ dò ALC nội không đo đúng công suất đỉnh của xung; khi đo nén P1dB hay méo của khuếch đại GaN, Keysight khuyến nghị dùng chế độ receiver leveling để mức nguồn chính xác.
Về hiệu chuẩn, AN 1408-12 khuyến nghị hiệu chuẩn ngay trong điều kiện xung, và mỗi bộ thông số xung, cổng khác nhau thường cần một lần hiệu chuẩn riêng; ECal tiện vì một lần kết nối có thể phục vụ nhiều cấu hình. Với băng rộng, đặt đúng độ trễ trigger trước khi hiệu chuẩn để chỉ lấy mẫu khi xung bật. Với băng hẹp, nên gate cả bốn bộ thu; nếu không, phép unknown thru (SOLR) có thể thất bại. Phần lý thuyết hiệu chuẩn VNA cơ bản xem thêm bài tham số S và hiệu chuẩn VNA khi đo RFIC.
Hiệu chuẩn công suất cần thêm một hiệu chỉnh: power meter đọc công suất trung bình, thấp hơn công suất đỉnh 10·log(chu kỳ nhiệm vụ) dB (10·log vì đo công suất, khác với 20·log của dải động). Ví dụ trong AN 1408-12: muốn đỉnh +10 dBm ở chu kỳ 5 % thì đặt công suất hiệu chuẩn −3 dBm. Với công suất lớn, PNA-X có bộ suy hao bước tuỳ chọn trên đường nguồn và đường bộ thu để tránh nén bộ thu; khi tự lắp coupler và suy hao công suất cao, có thể phải tắt “Autoselect IF path gain and loss” và chỉnh tay.

Chọn máy Keysight cho đo xung khuếch đại GaN
- Máy phân tích mạng PNA-X Keysight N5245B: tới 50 GHz, bộ điều chế và cổng thu 20 ns, tách sóng băng hẹp với S93026B; phù hợp phòng thí nghiệm mô hình hoá GaN trên wafer kết hợp đo nén, méo.
- Máy phân tích mạng PNA Keysight N5222B: tới 26,5 GHz, cùng bộ tuỳ chọn xung kể cả băng hẹp; lựa chọn cân đối cho khuếch đại radar băng S, C, X.
- Máy phân tích mạng ENA Keysight E5080B: có bộ điều chế xung nội và S96025B, tách sóng băng rộng; hợp với kiểm tra sản xuất khi xung từ 1 µs trở lên.
Kết luận
Đo tham số S chế độ xung cho khuếch đại GaN xoay quanh ba quyết định: tách sóng băng rộng hay băng hẹp theo độ rộng xung, đặt cổng thu ở đâu trong xung, và chấp nhận mất bao nhiêu dải động khi đo xung theo 20·log(chu kỳ nhiệm vụ). Hiệu chuẩn trong đúng điều kiện xung, bù 10·log(chu kỳ) cho power meter và dùng receiver leveling khi đo theo công suất sẽ loại phần lớn sai số trước khi chạm tới linh kiện.
Bộ điều chế, bộ thu và bộ suy hao của VNA đều trôi theo thời gian; kết quả đo xung chỉ so sánh được giữa các lần đo khi máy còn trong hạn hiệu chuẩn. Techmaster Electronics cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn máy phân tích mạng và bộ chuẩn hiệu chuẩn theo ISO/IEC 17025. Liên hệ hotline 0908 173 345 để được tư vấn cấu hình đo xung.






