facebook

Đo phân bố xác suất biên độ APD cho nhiễu trên 1 GHz: CISPR 16-1-1 và tác động tới dịch vụ số

Một lò vi sóng có thể trượt giới hạn đỉnh chỉ vì vài xung hiếm và rất ngắn, loại xung mà chính CISPR 11 nhận định dịch vụ số hiện đại chịu được. Bộ tách sóng đỉnh và trung bình chỉ cho một con số, còn máy thu số bị lỗi theo tần suất nhiễu vượt ngưỡng quyết định. Phân bố xác suất biên độ APD (amplitude probability distribution) ghi lại đúng thông tin đó: nhiễu vượt một mức cho trước trong bao nhiêu phần thời gian. Dưới đây là định nghĩa, quan hệ với lỗi bit, yêu cầu của CISPR 16-1-1 và cách CISPR 11 áp dụng.

Máy thu đo EMI PXE Keysight N9048B
Keysight N9048B PXE: 1 Hz–44 GHz, tuân thủ CISPR 16-1-1:2019; ứng dụng EMI N6141EM0E đi kèm máy có phép đo APD.

Phân bố xác suất biên độ APD là gì

CISPR đưa APD vào CISPR 16-1-1 bằng Amendment 1:2005, như một phương pháp trọng số mới cho nhiễu làm suy giảm truyền thông số, nhất là nhiễu xung. Theo hướng dẫn đo của ứng dụng Keysight N6141EM0E, APD là hàm phân bố tích luỹ bù của biên độ tín hiệu: với mỗi mức x, APD(x) là tỉ số giữa tổng thời gian bao nhiễu vượt x và tổng thời gian phân tích. Tức APD(x) = 1 − F(x), với F là hàm phân bố tích luỹ.

Đồ thị APD có trục ngang là ngưỡng biên độ (dB) và trục dọc là xác suất vượt ngưỡng, thường xuống tới 10-7. Nhiễu xung duty thấp chỉ đạt biên độ lớn trong một phần nhỏ thời gian, nên phần biên độ cao của nó nằm ở vùng xác suất nhỏ của đồ thị. Về phần cứng, theo NICT, máy thu EMI hoặc máy phân tích phổ đặt zero span, lấy bao nhiễu từ tín hiệu video, số hoá bằng ADC và đếm số lần mỗi mức xuất hiện trong RAM theo thời gian thực.

Đồ thị phân bố xác suất biên độ APD với điểm giới hạn 70 dB(µV/m) tại xác suất 10^-1 theo CISPR 11
Đường APD (minh hoạ): trục dọc là xác suất nhiễu vượt mức. Giới hạn lớp B nhóm 2 theo CISPR 11:2015/AMD2:2019 là 70 dB(µV/m) ở 3 m tại xác suất 10^-1; CISPR 16-1-1 yêu cầu đo được tới 10^-7.

Vì sao đỉnh và trung bình không đủ cho nhiễu trên 1 GHz

Với nhiễu trên 1 GHz của thiết bị ISM, CISPR 11 dùng hai phép đo truyền thống: đỉnh với RBW 1 MHz, VBW từ 1 MHz trở lên, và trọng số (trung bình log, LogAV) với RBW 1 MHz, VBW 10 Hz. Bức xạ lò vi sóng là nhiễu xung không đều, và NICT chỉ ra hai lệch hướng ngược nhau: khi duty thấp, đo đỉnh đánh giá quá mức ảnh hưởng tới hệ thống bị nhiễu; đo trọng số lại có xu hướng đánh giá thấp, khó gắn với ý nghĩa vật lý và chịu ảnh hưởng mạnh của tạp âm nội máy đo.

CISPR 11:2015/AMD2:2019 cũng thừa nhận đo đỉnh trên lò vi sóng lặp lại kém, và đỉnh cao nhất không kèm độ dài, tần suất lặp thì nói rất ít về khả năng gây nhiễu thật. APD giữ cả biên độ lẫn thời gian, nên đỉnh hiếm và mức nền kéo dài hiện thành hai vùng khác nhau trên cùng đường cong. Các bộ tách sóng truyền thống được giới thiệu ở bài đo nhiễu EMI/EMC theo CISPR bằng máy phân tích phổ.

APD và tỉ lệ lỗi bit: tác động tới dịch vụ số

APD được chuẩn hoá vì nó gắn trực tiếp với tác động tới dịch vụ số. Năm 1998, Yamanaka và Shinozuka đo và ước lượng suy giảm BER của PHS do bức xạ lò vi sóng; nhóm NICT (Gotoh, Matsumoto, Yamanaka, Shinozuka) sau đó xây dựng quan hệ giải tích giữa APD của nhiễu và BER.

Với điều chế BPSK, xét trường hợp xấu nhất: ký hiệu bị quyết định sai khi nhiễu tại đầu ra bộ lọc phối hợp vượt một nửa khoảng cách nhỏ nhất giữa hai ký hiệu. Xác suất lỗi ký hiệu khi đó bằng xác suất nhiễu vượt ngưỡng ấy, tức là một điểm đọc thẳng trên đường APD. Quan hệ này cần bốn giả thiết: pha nhiễu nằm ở hướng dễ gây lỗi nhất; băng thông đo APD bằng băng thông kênh bị nhiễu; tạp âm nội máy đo APD bằng tạp âm nội máy thu; máy thu tách sóng đồng bộ.

Thí nghiệm kiểm chứng của NICT dùng W-CDMA 2,1 GHz, hệ số trải phổ 4, nhiễu là xung độ rộng 100 µs với duty từ 40% xuống 0,1%; BER ước lượng từ APD khớp hợp lý với BER đo, dù RBW 1 MHz không bằng băng thông W-CDMA. CISPR TR 16-3 (mục 4.7) cũng dựa trên tương quan APD với BER và thông lượng để đánh giá khả năng gây nhiễu.

Yêu cầu chức năng đo APD trong CISPR 16-1-1

CISPR 16-1-1:2019 dành điều 9 cho máy thu 1 GHz đến 18 GHz có chức năng APD. Báo cáo D7 của dự án EURAMET EMC-STD (2025) tóm tắt các yêu cầu chính:

  • Băng thông và lấy mẫu: RBW 1 MHz; tốc độ lấy mẫu ít nhất 10 MSa/s.
  • Dải động biên độ: ít nhất 60 dB, trùm từ dưới mức giới hạn sản phẩm tới trên mức đỉnh nhiễu.
  • Độ chính xác mức: dung sai tổng tốt hơn ±2,7 dB.
  • Độ phân giải mức: 0,25 dB hoặc tốt hơn (60 dB chia cho 256 mức của ADC 8 bit).
  • Thời gian đo: đo được ít nhất 2 phút; được đo ngắt quãng nếu thời gian mù nhỏ hơn 1% tổng thời gian.
  • Xác suất nhỏ nhất: 10-7, suy từ khoảng 100 lần đếm trên tổng số mẫu của 120 s ở 10 MSa/s.

Thời gian đo và xác suất thấp nhất gắn chặt với nhau. Tính theo tiêu chí 100 lần đếm, 120 s ở 10 MSa/s cho 1,2 × 109 mẫu, tức khoảng 8 × 10-8; đo 1,2 s thì xác suất nhỏ nhất tin cậy chỉ cỡ 8 × 10-6. D7 cũng lưu ý CISPR 16-1-1 chưa có quy trình hiệu chuẩn riêng cho chức năng APD.

So sánh đo đỉnh, LogAV và APD cho nhiễu trên 1 GHz theo CISPR 11 và yêu cầu máy thu APD theo CISPR 16-1-1
Lớp B nhóm 2, 1–18 GHz, 3 m: đỉnh 70 dB(µV/m), LogAV 60 dB(µV/m), APD 70 dB(µV/m) tại 10^-1. Máy thu APD theo CISPR 16-1-1: dải động 60 dB, ±2,7 dB, 0,25 dB, xác suất tới 10^-7.

Quy trình đo APD theo CISPR 11 và các bẫy sai số

CISPR 11 ấn bản 6 (2015) đưa APD vào như phương án thay thế LogAV khi đo bức xạ 1–18 GHz của lò vi sóng; AMD2:2019 chỉnh lại quy trình, và ấn bản 7.0 (2024) vẫn giữ bảng giới hạn APD 10-1 cho lớp B nhóm 2 (nay là Bảng 19). Trình tự theo AMD2:2019:

  1. Đo đỉnh: hai phân cực, xoay EUT mỗi 30° (12 vị trí), max hold toàn dải 1–18 GHz trong 2 phút mỗi vị trí; lò chạy công suất lớn nhất với tải nước. Giới hạn đỉnh lớp B là 70 dB(µV/m) ở 3 m; đạt thì PASS.
  2. Nếu vượt đỉnh: đo trọng số cuối ở các dải con đã vượt, bằng LogAV (giới hạn 60 dB(µV/m)) hoặc APD.
  3. Với APD: đo ở 5 tần số (tần số tới hạn, ±5 MHz, ±10 MHz); giới hạn lớp B là mức APD ứng với xác suất 10-1, 70 dB(µV/m) ở 3 m, tức nhiễu chỉ được vượt mức này trong tối đa 10% thời gian quan sát. Dải 11,7–12,7 GHz (đường xuống vệ tinh) luôn phải có phép đo cuối.

Trên máy Keysight, kết luận APD xét hai chiều: mức nhiễu tại xác suất quy định và xác suất thời gian tại mức quy định đều phải nằm trong giới hạn.

Bẫy thường gặp

  • Đo quá ngắn: đừng đọc mức ở 10-6 từ một phép đo vài giây.
  • Quá tải đầu vào: đặt suy hao trong trước khi đo để đỉnh nhiễu xung không làm máy thu quá tải và xén phần biên độ cao của APD. Hệ số quá tải và vai trò bộ tiền chọn lọc đã phân tích ở bài kiến trúc máy thu đo EMI và chế độ quét theo CISPR 16.
  • Đáy tạp âm: phần APD gần tạp âm nội phản ánh máy đo; nên đo thêm một đường APD khi EUT tắt để so sánh, như NICT đã làm với lò vi sóng.
  • Sai băng thông: APD theo CISPR dùng RBW 1 MHz; quy đổi sang BER của hệ thống có băng thông khác thì giả thiết băng thông bằng nhau không còn đúng.
Máy thu đo EMI MXE Keysight N9038B dùng để đo EMI EMC theo CISPR
Keysight N9038B MXE: thử theo CISPR 16-1-1:2019 và MIL-STD-461G, tới 44 GHz; chức năng APD kèm kiểu đường giới hạn và đánh giá đạt/không đạt tích hợp.

Chọn thiết bị Keysight cho phép đo APD

APD là một phép đo của ứng dụng EMI N6141EM0E. Keysight ghi rõ phép đo tuân thủ phải chạy trên máy thu EMI đạt CISPR; trên máy phân tích tín hiệu, APD phục vụ tiền tuân thủ.

  • Máy thu đo EMI PXE Keysight N9048B: 1 Hz đến 44 GHz, tuân thủ CISPR 16-1-1:2019; N6141EM0E đi kèm máy, gồm cả APD; quét thời gian thực và quét miền thời gian tới 1 GHz băng thông khi có bộ xử lý N9048BSPU.
  • Máy thu đo EMI MXE Keysight N9038B: thử theo CISPR 16-1-1:2019 và MIL-STD-461G, dải tần tới 3,6; 8,4; 26,5 hoặc 44 GHz; có chức năng APD cho thử phát xạ lò vi sóng, kèm kiểu đường giới hạn APD và đánh giá đạt/không đạt tích hợp.
  • Máy phân tích tín hiệu PXA Keysight N9030B: 2 Hz đến 50 GHz; khi cài N6141EM0E và có băng thông phân tích từ 40 MHz (option B40 trở lên) thì đo được APD ở mức tiền tuân thủ, dùng chẩn đoán nguồn nhiễu trước khi mang mẫu đi thử chính thức.

Kết luận

Phân bố xác suất biên độ APD bổ sung trục thời gian mà đỉnh và trung bình bỏ mất: nhiễu vượt một mức trong bao lâu, thứ quyết định tỉ lệ lỗi bit của máy thu số. Với nhiễu trên 1 GHz của thiết bị ISM nhóm 2, CISPR 11 cho phép dùng giới hạn APD 10-1 thay cho LogAV, còn CISPR 16-1-1 quy định máy đo phải đạt dải động 60 dB, độ phân giải 0,25 dB và xác suất tới 10-7.

Độ tin cậy của kết quả APD phụ thuộc trực tiếp vào độ chính xác mức của máy thu. Techmaster Electronics cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn máy thu EMI và máy phân tích phổ theo ISO/IEC 17025, đồng thời tư vấn cấu hình đo EMI trên 1 GHz. Liên hệ hotline 0908 173 345.

Biên soạn bởi Khanh Nguyen — Marketing Manager, Techmaster Electronics JSC.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Liên hệ Techmaster
Liên hệ chúng tôi
support techmaster