Một đôi găng chống cắt cấp 5 giặt sai cách vài lần có thể tụt xuống mức bảo vệ không còn tương xứng với công việc — nhưng nhìn bên ngoài nó vẫn nguyên vẹn. Đó là lý do bảo quản găng tay chống cắt không phải chuyện phụ mà là một phần của hồ sơ an toàn. Bài này tổng hợp quy tắc dùng, giặt, chọn size và loại bỏ găng theo đúng tài liệu kỹ thuật 3M.
Chọn size trước đã: sai size là hỏng từ đầu
3M quy định cách đo rất cụ thể: đo chu vi bàn tay bằng thước dây, ngay dưới các khớp ngón, khi bàn tay đang nắm lại, đơn vị inch. Con số đo được chính là số size.
| Số size | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|
| Ký hiệu | M | L | XL |
3M cũng lưu ý thẳng rằng phép đo này không bao quát hết mọi biến thể hình dạng bàn tay — nghĩa là vẫn phải cho người dùng thử thực tế trước khi đặt số lượng lớn. Găng rộng làm tuột vật đang cầm, găng chật gây mỏi tay và khiến công nhân tháo găng giữa ca. Cả hai đều làm mất tác dụng bảo vệ.
Quy tắc giặt: bốn câu của 3M
Tài liệu kỹ thuật 3M gói gọn hướng dẫn vệ sinh trong bốn ý, và cả bốn đều cần đưa vào quy trình nội bộ:
| Quy tắc | Nội dung | Lý do |
|---|---|---|
| Được phép | Giặt tay và giặt máy đều được | Không cần quy trình đặc biệt |
| Cấm | Không dùng chất tẩy chứa clo hoặc oxy | Phá cấu trúc sợi lót và lớp phủ |
| Bắt buộc | Treo phơi khô nơi có bóng râm | Nhiệt và tia cực tím làm lão hoá lớp phủ |
| Cảnh báo | Đặc tính bảo vệ có thể suy giảm do giặt | Giặt là hao mòn, không phải phục hồi |
Câu thứ tư là câu quan trọng nhất và hay bị bỏ qua: 3M không hứa rằng giặt xong găng sẽ như mới. Giặt để giữ vệ sinh, không phải để kéo dài vô hạn tuổi thọ bảo vệ. Vì vậy găng dùng ở vị trí nguy cơ cắt cao nên có số lần giặt tối đa quy định trong nội bộ, thay vì giặt tới khi rách.
Năm dấu hiệu phải loại bỏ ngay
3M nêu nguyên tắc chung: loại bỏ và thay thế găng nếu bị hư hỏng, theo quy định hoặc thông lệ làm việc tại địa phương. Cụ thể hoá thành năm dấu hiệu kiểm tra được bằng mắt trước mỗi ca:
- Lớp phủ lòng bàn tay bong tróc hoặc nứt — mất cả độ bám lẫn lớp chắn đầu tiên.
- Lộ sợi lót ở đầu ngón hoặc kẽ ngón — vị trí mòn nhanh nhất, cũng là vị trí tiếp xúc vật sắc nhiều nhất.
- Vết cắt, rách hoặc thủng dù nhỏ — một khi sợi đã đứt, vùng đó không còn khả năng chống cắt như thiết kế.
- Găng giãn rộng, không còn ôm tay — bàn tay trượt bên trong găng làm mất kiểm soát khi cầm nắm.
- Nhiễm dầu mỡ hoặc hoá chất không giặt sạch được — vừa trơn vừa có nguy cơ tiếp xúc da kéo dài.
Nguyên tắc chung: chỉ cần một dấu hiệu là loại bỏ cả đôi, không dùng lẻ một chiếc còn tốt.
Bốn cảnh báo bắt buộc phải phổ biến cho người dùng
Đây là phần mà nhiều đơn vị cấp phát bỏ qua, nhưng lại là phần 3M in đậm trong tài liệu:
| Rủi ro | Cảnh báo nguyên văn của 3M |
|---|---|
| Điện giật | Không dùng trên mạch điện đang mang điện |
| Cuốn kẹp | Không dùng khi có nguy cơ cuốn kẹp hoặc ở gần máy đang chuyển động |
| Cắt | Găng chống cắt không phải là không thể cắt hay đâm thủng; không dùng với lưỡi tốc độ cao hoặc lưỡi răng cưa |
| Bỏng | Không để tiếp xúc lửa hở hoặc tia lửa; găng không chống cháy, không chậm cháy |
Riêng cảnh báo về tia lửa đáng lưu ý với các xưởng vừa mài vừa hàn: găng chống cắt phủ PU không thay thế được găng hàn. Nếu công việc có tia lửa, xem thêm nhóm sản phẩm an toàn hàn xì.
3M cũng ghi chú rằng găng có thể chứa thành phần gây kích ứng hoặc dị ứng với người nhạy cảm — nếu xuất hiện phản ứng dị ứng thì phải đi khám ngay. Đây là thông tin nên có trong buổi hướng dẫn cấp phát.
Bảo quản và thải bỏ
Găng chưa dùng nên để nơi khô ráo, tránh nắng trực tiếp và nguồn nhiệt, giữ nguyên bao gói tới khi cấp phát để đối chiếu nhãn khi cần. Găng đã dùng có thể đã nhiễm bẩn bởi vật liệu nguy hại hoặc lây nhiễm — 3M yêu cầu thải bỏ theo quy định của địa phương, không trộn chung với rác sinh hoạt của nhà xưởng.
Trách nhiệm chọn đúng loại găng thuộc về người sử dụng lao động: tài liệu 3M dẫn quy định về bảo vệ bàn tay, theo đó chủ sử dụng lao động phải lựa chọn và yêu cầu người lao động dùng phương tiện bảo vệ bàn tay phù hợp, dựa trên đánh giá đặc tính bảo vệ so với công việc thực tế và thời gian sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Găng tay chống cắt 3M giặt được mấy lần?
3M không công bố một con số cố định, chỉ nêu rằng đặc tính bảo vệ có thể suy giảm do giặt. Vì vậy nên đặt giới hạn nội bộ theo mức rủi ro: vị trí nguy cơ cắt cao thì giới hạn số lần giặt chặt hơn và kiểm tra kỹ sau mỗi lần, thay vì dùng tới khi rách.
Có được dùng nước javen để khử mùi găng không?
Không. 3M ghi rõ không dùng chất tẩy chứa clo hoặc oxy. Các chất này phá cấu trúc sợi lót và lớp phủ, làm giảm khả năng chống cắt trong khi bề ngoài găng vẫn có vẻ nguyên vẹn. Chỉ dùng nước và xà phòng nhẹ, rồi treo phơi khô nơi bóng râm.
Sấy khô bằng máy sấy có nhanh hơn không?
Nhanh hơn nhưng không được khuyến nghị. Hướng dẫn của 3M là treo phơi khô ở nơi có bóng râm. Nhiệt độ cao trong máy sấy làm lão hoá lớp phủ và có thể làm co sợi lót, khiến găng không còn vừa tay như ban đầu.
Đo size găng thế nào cho đúng?
Dùng thước dây đo chu vi bàn tay ngay dưới các khớp ngón, khi bàn tay đang nắm lại, đơn vị inch. Số đo tương ứng với số size: 8 là M, 9 là L, 10 là XL. 3M lưu ý phép đo này không bao quát mọi hình dạng bàn tay nên vẫn cần cho người dùng thử trước khi đặt số lượng lớn.
Xem thêm cách chọn cấp chống cắt theo nghề, cách đọc chuẩn EN 388 và ANSI hoặc bài so sánh găng tay chống cắt 3M cấp 1, 3 và 5. Sản phẩm: 3M DB1PU, 3M SP3PU, 3M SP5PU tại nhà phân phối 3M tại Việt Nam.
