Danh sách dưới đây gom hai nguồn thành một quy trình dùng được ngoài hiện trường: các mục bắt buộc theo QCVN 34:2018/BLĐTBXH và các mục kiểm tra thiết bị theo tài liệu hướng dẫn sử dụng của 3M. Thứ tự là thứ tự làm thật — từ giấy tờ, tới đo khí, tới dựng thiết bị, tới lúc người xuống.
Bảng này không thay thế giấy phép vào không gian hạn chế — nó là thứ chạy trước khi giấy phép được ký.
Phần 1 — Giấy tờ và con người (6 mục)
| # | Mục kiểm | Căn cứ |
|---|---|---|
| 1 | Đã hoàn thành đánh giá rủi ro và kiểm soát yếu tố nguy hiểm, có hại trước khi cấp phép. Nếu kết quả cho thấy rủi ro ở mức cao, đã có giải pháp khắc phục. | QCVN 34 mục 2.2.1 |
| 2 | Giấy phép vào không gian hạn chế đã được cấp và ghi đủ chín nhóm nội dung: vị trí và mã không gian, mô tả công việc, người giám sát chỉ huy, người vào và người canh gác, người cấp phép và thời gian cấp, kết quả đo khí, thời hạn hiệu lực, biện pháp an toàn, nội dung khác. | QCVN 34 mục 3.1 |
| 3 | Đã phân công đủ năm vai trò: người giám sát chỉ huy, người cấp phép, người vào trong, người canh gác, người đo kiểm tra khí. Mỗi người biết mình là vai nào. | QCVN 34 mục 1.3.3–1.3.7 |
| 4 | Đội ứng cứu đã được huấn luyện theo nội dung quy định, và có mặt hoặc sẵn sàng trong thời gian làm việc. | QCVN 34 mục 4.3.1 |
| 5 | Đội cứu nạn cứu hộ được trang bị đầy đủ phương tiện, dụng cụ cần thiết. | QCVN 34 mục 4.3.2 |
| 6 | Đã thống nhất phương thức liên lạc giữa người canh gác và người bên trong, và cách gọi đội cứu hộ. | QCVN 34 mục 2.1.5 |
Phần 2 — Không khí và hiện trường (5 mục)
| # | Mục kiểm | Ngưỡng |
|---|---|---|
| 7 | Nồng độ oxy | 19,5 % – 23,5 % theo thể tích |
| 8 | Khí dễ cháy | dưới 10 % giới hạn nổ dưới (LEL) |
| 9 | Chất độc hại | từng chất không vượt ngưỡng tiếp xúc cho phép |
| 10 | Đã bảo đảm thông gió tự nhiên phù hợp hoặc cấp đủ không khí sạch trước và trong suốt quá trình làm việc, lấy từ nguồn không khí sạch bên ngoài; hoặc cấp dưỡng khí trực tiếp cho từng người. | QCVN 34 mục 2.2.5 |
| 11 | Đủ ánh sáng bên trong; lối vào đã gắn biển cảnh báo khu vực nguy hiểm và cấm người không có nhiệm vụ. | QCVN 34 mục 2.2.3–2.2.4 |
Người đo khí phải ghi rõ thời gian, kết quả và ký xác nhận vào phiếu ghi kết quả đo, rồi thông báo cho người cấp phép và người giám sát chỉ huy. Kết quả nằm ngoài giới hạn an toàn hoặc có xu hướng vượt ra khỏi giới hạn thì phải báo cáo ngay.
Phần 3 — Kết cấu và điểm neo (5 mục)
| # | Mục kiểm | Căn cứ |
|---|---|---|
| 12 | Nền đặt chân đế đủ phẳng để bộ không thể bị lật khi đang dùng. | Tài liệu 8302500 |
| 13 | Đã đặt chân đế sao cho puly nằm thẳng trên khu vực làm việc dự kiến. | Tài liệu 8302500 |
| 14 | Dây tời nằm trong phạm vi các bàn chân của chân đế — điều kiện chống lật. | Tài liệu 8302500 |
| 15 | Kết cấu nơi lắp chịu được yêu cầu của đúng thiết bị đang dùng: bộ giá cứu hộ ≥ 1.400 lb tải tĩnh; thiết bị định vị cứu hộ Rollgliss ≥ 3.100 lbf (13,8 kN); tời ≥ 3.100 lbf (14 kN) theo phương kéo cộng mô men tương ứng cấu hình tay quay. | Tài liệu từng thiết bị |
| 16 | Không có cạnh sắc hay vật cản trên đường dây chạy; dây không cọ vào miệng hố. | Tài liệu 8302500 |
Phần 4 — Thiết bị: cần davit, chân đế, tời (7 mục)
- Bu-lông và đai ốc đủ, chặt, không bị thay thế bằng chi tiết khác.
- Mọi đoạn ống thẳng, không nứt, không móp, không biến dạng; không có dấu hiệu ăn mòn.
- Cần davit mở đúng và khoá được bằng chốt detent; chân đế mở ra đúng.
- Puly sạch và quay tự do.
- Tời không nứt, móp, cong, gỉ, mòn; dây tời neo chắc vào tang; tời và phanh đã được bôi trơn; vít giữ tay quay còn đủ.
- Nhãn còn đủ và đọc rõ hoàn toàn — gồm tháng năm sản xuất, số lô, số model, chiều dài dây.
- Tay quay khoá dứt khoát vào từng trục dẫn và không nứt, không cong. Tài liệu ghi rõ: không dùng nếu tay quay chưa hoạt động hoàn hảo.
Phần 5 — Đầu nối và dây (5 mục)
- Móc và carabiner tự khoá, không nứt, không biến dạng, không có cạnh sắc hay ba-via.
- Chỉ thị va đập trên móc chưa bung. Đã bung là loại bỏ, không dùng tiếp.
- Không có kiểu nối bị cấm: nối vào D-ring đã có đầu nối khác, đặt tải lên lẫy, ngậm giả, nối hai móc vào nhau, nối trực tiếp vào dây bản hoặc dây thừng.
- Với thiết bị dùng dây tổng hợp: dây không dính axit hoặc hoá chất; nếu nghi ngờ thì rút khỏi sử dụng, vì axit làm yếu dây mà không để lại dấu vết nhìn thấy được.
- Nhiệt độ tại chỗ nằm trong giới hạn: không khí không vượt 300 °F (145 °C) và vật liệu dây có thể chạm vào không nóng quá 250 °F (120 °C).
Phần 6 — Ngay trước khi người xuống (5 mục)
- Kiểm tra tải trọng cả hệ theo món có định mức thấp nhất. Nhắc lại: bộ 3M DBI-SALA 8302500 tối đa 350 lb (160 kg) với người; thiết bị định vị cứu hộ 3M DBI-SALA 3602100 tối đa 310 lb (140 kg) cho một người.
- Đã chọn đúng trục dẫn trên tời: tỉ số 4:1 để thả xuống, 9:1 để kéo lên.
- Còn nhìn thấy dây trên tang — chưa chạm vạch đỏ ở 3 m cuối. Thấy vạch đỏ là dừng nhả ngay.
- Góc dây không quá 5° so với phương thẳng đứng khi người đang treo.
- Người canh gác đã ghi nhận thông tin cá nhân và thời gian vào, và ở vị trí gần lối ra vào.
Sáu tình huống phải dừng ngay
- Kết quả đo khí rơi ra ngoài ngưỡng — hoặc có xu hướng đang tiến ra khỏi ngưỡng. Theo mục 2.2.7 của QCVN 34, người canh gác hoặc người liên quan phải báo cáo để tạm đình chỉ công việc, và người cấp phép phải cho dừng việc và thu hồi giấy phép đã cấp.
- Nhãn thiết bị mờ hoặc thiếu. Không đọc được nhãn là không đạt kiểm tra — không có ngoại lệ “biết rồi, dùng tạm”.
- Chốt detent không khoá được hoặc puly kẹt, quay không tự do.
- Chỉ thị va đập trên móc đã bung, hoặc thiết bị bất kỳ đã từng chịu lực hãm rơi. Tài liệu 3M yêu cầu rút khỏi sử dụng ngay, dán nhãn “DO NOT USE”, rồi huỷ hoặc gửi hãng.
- Nền không ổn định hoặc dây tời nằm ngoài phạm vi bàn chân. Đây là điều kiện lật, không phải điều chỉnh nhỏ.
- Mất liên lạc với người bên trong. Mục 2.1.5 đặt “duy trì liên lạc thường xuyên” thành trách nhiệm của người canh gác — mất liên lạc là tình huống ứng cứu, không phải trục trặc kỹ thuật.
Sau khi xong việc
- Người giám sát chỉ huy và người cấp giấy phép xác nhận hoàn thành công việc để đóng giấy phép (mục 2.2.8).
- Lưu giấy phép đã đóng ít nhất 01 năm tại cơ sở (mục 3.2).
- Thu dây với tải tối thiểu 10 lb (4,5 kg) để dây quấn đều trên tang; đeo găng khi cầm dây.
- Cất bộ đúng cách: lắp chốt detent vào cần khi cất, quấn và cài dây buộc của cả cần lẫn chân đế, cất nơi mát, khô, sạch, tránh nắng và tránh hơi hoá chất.
- Ghi kết quả kiểm tra vào sổ kiểm tra và bảo dưỡng; nên đánh dấu ngày kiểm tra kế tiếp lên chính thiết bị.
- Khi không có người bên trong và người canh gác vắng mặt, che chắn lối ra vào để ngăn người chưa được cấp phép vào (mục 2.2.3).
Lịch bảo trì dài hạn cho bốn món thiết bị nằm ở bài kiểm tra, bôi trơn và bảo quản bộ davit. Cấu hình thiết bị phù hợp thì xem bài bộ trọn gói hay cột davit ghép tời, trong đó cột davit là mã 3M DBI-SALA 8518001 và tời là 3M 8518560. Toàn bộ nhóm hàng tại trang làm việc trong không gian hẹp hạn chế.
Câu hỏi thường gặp
Ai có quyền cho dừng công việc trong không gian hạn chế?
Theo mục 2.2.7 của QCVN 34:2018, khi chất lượng không khí hoặc các yếu tố nguy hiểm có nguy cơ gây hại, người canh gác hoặc những người liên quan phải báo cáo người giám sát chỉ huy để tạm đình chỉ công việc và bảo đảm an toàn cho người bên trong, đồng thời báo ngay cho người chịu trách nhiệm cấp giấy phép. Khi được báo cáo, người cấp phép phải cho dừng công việc và thu hồi giấy phép đã cấp.
Vạch đỏ trên dây tời có ý nghĩa gì?
Theo tài liệu hướng dẫn của 3M, 10 ft tức khoảng 3 m cuối cùng của dây có vạch đỏ và không được nhả hết ra khỏi tang. Phần này giữ số vòng quấn tối thiểu để neo dây vào tang và bảo đảm chiều quấn đúng. Khi nhìn thấy vạch đỏ thì phải dừng nhả dây ngay.
Kéo người bằng tời thì dây được nghiêng bao nhiêu độ?
Tài liệu 3M yêu cầu giữ góc dây tối đa 5 độ so với phương thẳng đứng trong khi có người đang treo. Đó là lý do phải đặt chân đế sao cho puly nằm thẳng trên khu vực làm việc, và là lý do cột davit có khả năng chỉnh độ lệch để đưa puly ra đúng vị trí mà không phải dời cả chân đế.
Bộ thiết bị cứu hộ nên dựng trước hay gọi tới khi có sự cố?
Nên dựng trước khi người xuống. QCVN 34:2018 giao cho người canh gác trách nhiệm duy trì liên lạc thường xuyên với người bên trong và hỗ trợ, ứng cứu khi cần thiết, đồng thời thông báo cho đội cứu hộ khi có tình huống khẩn cấp. Nếu thiết bị chưa có sẵn tại chỗ thì phần hỗ trợ, ứng cứu đó không thực hiện được trong khoảng thời gian có ý nghĩa.
