Ở mặt đất, một chiếc mũ cứng chỉ cần chịu được vật rơi. Trên cao, nó phải làm thêm một việc khó hơn: ở yên trên đầu khi người lao động cúi xuống, ngửa lên, leo qua kết cấu hay bị dây đai giữ lại sau một cú trượt. Chiếc mũ rơi khỏi đầu đúng lúc cần nhất thì không bảo vệ được gì.
Bài này đi qua những chi tiết khiến một mũ bảo hộ làm việc trên cao khác mũ công trường thông thường, lấy mũ bảo hộ 3M SecureFit X5014VX-ANSI làm ví dụ, vì 3M công bố đủ chi tiết cho từng điểm trong datasheet.
Vì sao mũ thường dễ rơi khỏi đầu khi làm việc trên cao
Mũ có lưỡi trai được thiết kế cho tư thế đứng thẳng: phần lớn khối lượng nằm phía trước, quai đầu ôm vừa phải và thường không có quai cằm. Khi người đeo cúi sâu hoặc ngửa đầu, mũ có xu hướng trượt ra. Ở mặt đất, mũ rơi xuống chân; trên giàn giáo, nó rơi xuống đầu người bên dưới.
Dòng 3M SecureFit X5000 xử lý vấn đề này bằng ba chi tiết theo datasheet 3M:
- Vỏ kiểu leo núi, không vành — không có lưỡi trai đẩy trọng tâm ra phía trước, tầm nhìn lên trên không bị che;
- Quai đầu 6 điểm ngồi thấp trên đầu — 3M mô tả cách lắp thấp này giúp tăng độ chắc và giảm áp lực, với 15 nấc chỉnh chiều cao và trước–sau;
- Quai cằm 4 điểm có sẵn — thay vì là phụ kiện mua thêm.
Quai cằm 4 điểm và hai chế độ: EN 12492 hay EN 397
Điểm đặc biệt nhất của dòng X5000 là bộ chọn trên quai cằm, cho phép chuyển giữa hai chế độ:
- Chế độ EN 12492 — chuẩn châu Âu cho mũ leo núi, viết cho tình huống người đội cần mũ ở lại trên đầu khi leo, treo người hay va đập trong lúc di chuyển;
- Chế độ EN 397 — chuẩn châu Âu cho mũ an toàn công nghiệp, nơi quai cằm được thiết kế để bung ra khi mũ bị vướng, tránh nguy cơ kéo giật vùng cổ.
Datasheet 3M ghi rõ hai điều cần nhớ. Thứ nhất, quai cằm có hai mức lực bung. Thứ hai, mũ X5000 chỉ ở một chế độ tại một thời điểm — hoặc EN 12492, hoặc EN 397, không thể đáp ứng cả hai cùng lúc. Vì vậy chế độ phải được chọn theo đánh giá rủi ro của từng vị trí và theo hướng dẫn sử dụng của 3M, không phải theo thói quen.
Với bản ANSI như X5014VX-ANSI, 3M công bố mũ đạt ANSI/ISEA Z89.1-2014 Type I và đạt các điều khoản 4.2.1.1–4.2.1.4, 4.2.2, 4.2.3 và 4.2.4 của EN 12492 — gồm hấp thụ va đập và đâm xuyên. Lưu ý cách diễn đạt: đó là các điều khoản cụ thể, không phải chứng nhận EN 12492 trọn vẹn.
Được nhìn thấy: màu dạ quang và phản quang Scotchlite
Trên cao, người khác cần nhìn thấy bạn — người vận hành cẩu, người giám sát dưới mặt đất, đồng đội trên giàn. Mã X5014VX-ANSI có hai lớp hỗ trợ cho việc này:
- Màu xanh dạ quang (Hi-Vis Green) — 3M công bố các mẫu màu này đạt yêu cầu High-Visibility của ANSI/ISEA Z89.1-2014;
- Phim phản quang 3M Scotchlite 680 — chữ X trong mã; giúp mũ dễ thấy hơn khi thiếu sáng, phù hợp ca đêm, khu cảng, giàn khoan.
Mũ là nền của cả bộ đồ trên cao
Làm việc trên cao hiếm khi chỉ cần mỗi chiếc mũ. Theo datasheet, dòng X5000 có 4 kẹp giữ dây thun của kính goggle và đèn đội đầu, cùng khe gắn chụp tai và tấm che mặt 3M — gồm tấm che mặt W-Series và tấm che ngắn X5. 3M lưu ý: luôn đeo kính bảo hộ phù hợp bên dưới tấm che ngắn X5 hoặc tấm che W-Series, vì tấm che không thay cho kính.
Ở những vị trí ồn, có thể gắn chụp tai gắn mũ 3M Peltor Optime 98 H9P3E; Techmaster đối chiếu adapter phù hợp trước khi giao.
Ba giới hạn phải biết trước khi đưa mũ lên cao
- Không bảo vệ điện. X5014VX-ANSI có lỗ thông gió nên thuộc Class C. Gần đường dây hay tủ điện phải dùng bản không lỗ của dòng X5000, đạt Class G (2.200 V) và Class E (20.000 V).
- Không đội ngược. Datasheet ghi rõ mũ không được đội xoay ngược.
- Có hạn thay. 3M khuyến nghị thay vỏ trong vòng 5 năm tuỳ môi trường, kể cả khi chưa thấy hư hỏng và cảm biến UVicator chưa chuyển trắng; thay ngay khi UVicator đã trắng hoặc mũ đã chịu va đập.
Mũ không thay được hệ chống rơi
Mũ bảo vệ đầu khi có va đập — nó không ngăn cú rơi. Ở mọi vị trí làm việc trên cao, mũ phải đi cùng dây đai toàn thân và thiết bị chống rơi phù hợp; cách chọn giữa dây đai, dây cứu sinh tự co và dây chống sốc được so sánh trong bài so sánh ba loại thiết bị chống rơi 3M. Danh mục trang bị cho nhóm công việc này có tại trang bảo hộ lao động 3M cho làm việc trên cao.
Dự án theo chuẩn châu Âu có thể cân nhắc mũ bảo hộ 3M SecureFit X5500 — cùng kiểu dáng không vành nhưng quai đầu 4 điểm và quai cằm là phụ kiện tuỳ chọn. Liên hệ nhà phân phối 3M tại Việt Nam để được tư vấn theo vị trí làm việc; hàng giao kèm COC của 3M và hóa đơn VAT.
Câu hỏi thường gặp
Mũ bảo hộ làm việc trên cao khác mũ công trường thông thường thế nào?
Mũ cho làm việc trên cao cần ở yên trên đầu khi người đội cúi, leo hay bị dây đai giữ lại. Vì vậy chúng thường có kiểu vỏ không vành, quai đầu ngồi thấp ôm chắc và quai cằm nhiều điểm. Dòng 3M SecureFit X5000 có quai đầu 6 điểm và quai cằm 4 điểm có sẵn.
Bộ chọn EN 12492 và EN 397 trên quai cằm X5000 dùng để làm gì?
Bộ chọn chuyển mũ giữa chế độ mũ leo núi EN 12492, ưu tiên giữ mũ trên đầu, và chế độ mũ công nghiệp EN 397, nơi quai cằm được thiết kế để bung ra khi bị vướng. Theo datasheet 3M, mũ chỉ ở một chế độ tại một thời điểm và quai cằm có hai mức lực bung.
Mũ 3M SecureFit X5014VX-ANSI có đạt EN 12492 không?
Mũ đạt các điều khoản 4.2.1.1 đến 4.2.1.4, 4.2.2, 4.2.3 và 4.2.4 của EN 12492 theo datasheet 3M, gồm hấp thụ va đập và đâm xuyên. Đây là các điều khoản cụ thể chứ không phải chứng nhận EN 12492 trọn vẹn. Chuẩn chính của mũ là ANSI/ISEA Z89.1-2014 Type I.
Đi làm ca đêm trên cao nên chọn mũ màu gì?
Nên chọn màu dạ quang có phản quang. Mũ X5014VX-ANSI có màu xanh dạ quang đạt yêu cầu High-Visibility của ANSI/ISEA Z89.1-2014 và dán sẵn phim phản quang 3M Scotchlite 680, giúp người đội dễ được nhìn thấy khi thiếu sáng.
