Cảm biến trong một trang trại, đồng hồ nước trong tầng hầm hay camera ở cuối nhà kho thường nằm ngoài tầm Wi-Fi 2,4 GHz, nhưng lại cần nhiều băng thông hơn những gì LoRa hay NB-IoT cho phép. Wi-Fi HaLow, tên thương mại của IEEE 802.11ah, lấp đúng khoảng trống đó: dùng băng tần dưới 1 GHz, kênh hẹp 1–16 MHz và giữ nguyên hệ sinh thái IP của Wi-Fi. Đo kiểm Wi-Fi HaLow vì thế mượn nhiều phép đo quen thuộc của 802.11ac, nhưng ở thang tần số, băng thông và mức tín hiệu rất khác. Bài này tóm tắt lớp vật lý S1G, các chỉ tiêu phát và thu cần kiểm tra, và cấu hình thiết bị Keysight tương ứng.

Wi-Fi HaLow là gì: 802.11ah thu nhỏ 802.11ac mười lần
Lớp vật lý 802.11ah (gọi là S1G, sub-1 GHz) về bản chất là 802.11ac chạy chậm đi mười lần. Khoảng cách sóng mang con là 31,25 kHz thay cho 312,5 kHz; ký hiệu OFDM dài 40 µs với khoảng bảo vệ dài, 36 µs với khoảng bảo vệ ngắn. Chuẩn định nghĩa các độ rộng kênh 1, 2, 4, 8 và 16 MHz, ba định dạng khung S1G_1M (chỉ cho kênh 1 MHz), S1G_SHORT và S1G_LONG, điều chế từ BPSK tới 256-QAM và tối đa bốn luồng không gian.
Điểm riêng là MCS10: BPSK tỉ lệ mã 1/2 lặp lại hai lần, chỉ dùng cho kênh 1 MHz. Theo tài liệu tổng quan của Wi-Fi Alliance, MCS10 cho tốc độ hiệu dụng 150 kbps và dùng ở rìa vùng phủ, quanh một ki-lô-mét; đầu kia là 86,7 Mbps mỗi luồng với MCS9, kênh 16 MHz và khoảng bảo vệ ngắn. Định danh trạm 13 bit cho phép tới 8.191 thiết bị trên một điểm truy cập. Các cơ chế tiết kiệm năng lượng TWT và RAW, cùng bảo mật WPA3, là lý do HaLow được nhắm cho IoT. Wi-Fi Alliance ra mắt chương trình chứng nhận Wi-Fi CERTIFIED HaLow ngày 2/11/2021.
Vì sao tầm phủ xa hơn
Wi-Fi Alliance phân tích quỹ đường truyền như sau: băng dưới 1 GHz kết hợp kênh hẹp cho lợi thế 8–12 dB so với Wi-Fi 2,4 GHz kênh 20 MHz; beacon phát ở MCS0 kênh 1 MHz thêm khoảng 10 dB. Tổng cộng khoảng 20 dB, tương ứng tầm phủ gấp chừng mười lần. Với người đo kiểm, con số này có nghĩa là máy thu phải được kiểm tra ở mức tín hiệu rất thấp, và máy phát phải giữ phổ gọn trong kênh hẹp.

Băng dưới 1 GHz: mỗi khu vực một quy định
Băng dưới 1 GHz không được hài hoà toàn cầu. Theo Wi-Fi Alliance và datasheet chip Morse Micro MM6108:
- Mỹ: 902–928 MHz (26 MHz phổ).
- Úc, New Zealand: 915–928 MHz.
- Châu Âu: 863–868 MHz và 917,4–919,4 MHz, tổng khoảng 7 MHz.
- Nhật Bản: khoảng 916–928 MHz (ranh giới khác nhau tuỳ tài liệu).
- Singapore: 866–869 MHz và 920–925 MHz.
Tại Việt Nam, chưa có văn bản nào gọi đích danh 802.11ah. Băng gần nhất là 920–923 MHz cho thiết bị mạng diện rộng công suất thấp theo QCVN 122:2020/BTTTT (ban hành kèm Thông tư 38/2020/TT-BTTTT, hiệu lực 1/7/2021); Thông tư 08/2021/TT-BTTTT về thiết bị miễn giấy phép cho phép tối đa 25 mW ERP, chu kỳ hoạt động không quá 10% với gateway và 1% với thiết bị đầu cuối. Với chỉ 3 MHz phổ, về kỹ thuật chỉ kênh 1 MHz và 2 MHz là khả thi; trước khi đưa sản phẩm HaLow ra thị trường cần làm rõ với cơ quan quản lý tần số.
Đo kiểm Wi-Fi HaLow phía máy phát: mặt nạ phổ, EVM và sai số tần số
Các giới hạn dưới đây lấy từ khung đặc tả TGah (tài liệu 11-11/1137r15, 05/2013), là bản trước khi chuẩn được công bố; giá trị trong IEEE 802.11ah-2016 cần được đối chiếu lại khi làm thử nghiệm chính thức.
- Mặt nạ phổ phát với kênh 1 MHz: 0 dBr tới ±0,45 MHz, −20 dBr tại ±0,6 MHz, −28 dBr tại ±1 MHz, −40 dBr tại ±1,5 MHz. Các kênh rộng hơn co giãn tương ứng, ví dụ kênh 2 MHz là ±0,9/±1,1/±2/±3 MHz.
- Sai số tần số trung tâm và xung nhịp ký hiệu: ±20 ppm.
- Sai số chòm sao (EVM): từ −5 dB với BPSK 1/2 tới −32 dB với 256-QAM 5/6; giới hạn của MCS10 còn để trống trong bản khung.
- Rò sóng mang trung tâm, độ phẳng phổ, công suất kênh, CCDF và công suất theo thời gian.
Ứng dụng đo WLAN N9077EM0E trên máy phân tích tín hiệu X-Series hỗ trợ 802.11ah 1/2/4/8/16 MHz, MCS0–10, và ánh xạ các phép đo trên vào chức năng một nút bấm: SEM, độ phẳng phổ, sai số tần số, sai số xung nhịp ký hiệu, IQ origin offset và RMS EVM. Tài liệu kỹ thuật 5992-2840 của Keysight công bố sàn EVM danh định cho 802.11ah 1 MHz là −58 dB (0,13%) trên PXA và −54 dB (0,19%) trên MXA, thấp hơn nhiều so với giới hạn −32 dB khắt khe nhất, đủ biên để phép đo không bị chính máy phân tích chi phối.

Phía máy thu: độ nhạy tối thiểu và chặn kênh lân cận
Khung TGah quy định độ nhạy tối thiểu với tỉ lệ lỗi gói dưới 10% và gói 256 byte. Ở kênh 1 MHz: MCS10 −98 dBm, MCS0 −95 dBm, 256-QAM 5/6 −70 dBm. Mỗi lần tăng gấp đôi độ rộng kênh, ngưỡng tăng 3 dB: MCS0 kênh 2 MHz là −92 dBm, kênh 16 MHz là −83 dBm. Chip thực tế thường tốt hơn nhiều: datasheet MM6108 ghi độ nhạy −107 dBm ở MCS10 kênh 1 MHz, tức khoảng 9 dB tốt hơn mức tối thiểu của khung đặc tả.
Để thử độ nhạy, máy phát tín hiệu phải tạo khung mã hoá đầy đủ ở mức rất thấp và chính xác. Signal Studio N7617C (giấy phép N7617EMBC) tạo dạng sóng 802.11ah 1–16 MHz, MCS0–10, tới bốn luồng và cả ba định dạng S1G. Chế độ Basic tạo tín hiệu mã hoá một phần cho thử máy phát và linh kiện; chế độ Advanced tạo tín hiệu mã hoá kênh đầy đủ, dùng cho thử máy thu. Kiểm tra chặn kênh lân cận dùng hai nguồn: một mang tín hiệu mong muốn ở mức cao hơn ngưỡng nhạy, một mang nhiễu ở kênh bên cạnh.
Wi-Fi cho IoT: lưu ý thực hành khi thiết lập bài đo
- Chọn đúng băng và độ rộng kênh theo thị trường đích; sản phẩm bán ở nhiều nước cần thử từng cấu hình băng.
- Đo ở kênh 1 MHz trước: đây là cấu hình quan trọng nhất vì quyết định tầm phủ, và MCS10 chỉ có ở kênh này.
- Kiểm soát suy hao đường dẫn: ở mức −98 dBm, sai số 1 dB của cáp và bộ suy hao đã đủ làm sai kết luận đạt/không đạt; hiệu chuẩn đường truyền trước khi thử độ nhạy.
- Đo công suất theo thời gian khi thiết bị dùng TWT: thiết bị Wi-Fi cho IoT thức dậy rất ngắn, nên cần bắt đúng khung phát.
- Tách thử chức năng và thử hợp quy: các phép đo trên phục vụ R&D và sản xuất; chứng nhận tần số tại Việt Nam vẫn theo quy chuẩn LPWAN và danh mục miễn giấy phép.
Với các phép đo EVM và mặt nạ phổ của thế hệ Wi-Fi băng cao, xem thêm bài đo Wi-Fi 7 (802.11be) để so sánh cách tiếp cận.

Chọn thiết bị Keysight cho đo kiểm 802.11ah
- Máy phân tích tín hiệu Keysight N9020B MXA: 10 Hz tới 50 GHz tuỳ tuỳ chọn, băng thông phân tích chuẩn 25 MHz (đủ cho kênh 16 MHz), tuỳ chọn tới 160 MHz. Với N9077EM0E: sàn EVM 802.11ah 1 MHz −54 dB, sai số công suất kênh ±0,23 dB, dải động SEM 89,9 dB (danh định/điển hình theo tài liệu Keysight).
- Máy phân tích tín hiệu Keysight N9030B PXA: sàn EVM 802.11ah 1 MHz −58 dB, sai số công suất kênh ±0,19 dB, dành cho phòng R&D cần biên đo lớn nhất.
- Máy phát tín hiệu vector Keysight N5172B EXG: 9 kHz tới 6 GHz, 21 dBm tại 1 GHz, băng thông điều chế tới 160 MHz, chạy Signal Studio N7617C cho thử máy thu 802.11ah. N5182B MXG đang được Keysight thông báo ngừng sản xuất và thay bằng N5186A (9 kHz–8,5 GHz).
Lưu ý: nền tảng UXM E7515B hỗ trợ WLAN tới Wi-Fi 7 nhưng tài liệu Keysight không nhắc 802.11ah, nên không dùng cho bài đo HaLow.
Kết luận
Đo kiểm Wi-Fi HaLow là bài toán của kênh hẹp và tín hiệu yếu: mặt nạ phổ tính bằng trăm kHz, độ nhạy xuống tới −98 dBm ở MCS10, và băng dưới 1 GHz khác nhau ở mỗi thị trường. Chuẩn 802.11ah kế thừa phần lớn phương pháp đo của 802.11ac, nên một máy phân tích tín hiệu X-Series với N9077EM0E và một máy phát vector chạy Signal Studio là đủ cho cả R&D lẫn kiểm tra sản xuất thiết bị Wi-Fi cho IoT.
Ở mức tín hiệu thấp như vậy, độ chính xác công suất của máy phát và máy phân tích quyết định kết quả. Techmaster Electronics cung cấp dịch vụ hiệu chuẩn máy phân tích tín hiệu và máy phát tín hiệu RF theo ISO/IEC 17025, cùng tư vấn cấu hình đo kiểm thiết bị IoT không dây. Liên hệ hotline 0908 173 345.






